Politicka istorija Vojvodine

[kolle]

Politicka Istorija Vojvodine

1,000,000 godina p.n.e. – Teritorija danasnje Vojvodine se nalazila na dnu Panonskog mora. Planina Fruska Gora je bila ostrvo u tom moru.

50,000 godina p.n.e. – Pojava prvih praistorijskih naselja na teritoriji Vojvodine.

VIII vek p.n.e. – Pojava Ilira na teritoriji Vojvodine. Ilirsko pleme Panonci su bili prvi poznati stanovnici Vojvodine.

VI vek p.n.e. – U Banatu su zivela Tracka plemena. Najpoznatija od ovih plemena su Agatirzi, Geti i Dacani.

82 – 44 godina p.n.e. – Za vreme vladavine Burebiste, Vojvodina je bila deo Dacije.

35 godina p.n.e. – Panonci i Dalmati ratuju protiv Rima.

34 godina p.n.e. – Rimljani osvajaju Sirmijum (Sremsku Mitrovicu).

16 – 9 godina p.n.e. – Rimljani osvajaju Panoniju. Ova teritorija je ukljucena u Rimsku provinciju nazvanu Ilirikum.

6 godina – Ustanak Panonaca, Dalmata i drugih Ilirskih plemena protiv Rima. Ovaj ustanak je nazvan ''Panonski Ustanak'', jer je poceo u regionu Sirmijuma. Vodje ovog ustanka bila su dva coveka koja su imala isto ime (Baton) i treci covek koji se zvao Pines.

10 godina - Panonija formirana kao Rimska provincija. Glavni grad Panonije je bio Sirmijum (Sremska Mitrovica).

I vek – Jazigi (Sarmatsko pleme) su se naselili u Vojvodini. Jazigi su ziveli u danasnjoj Vojvodini, Slavoniji i Madjarskoj.

87 – 106 godina – Za vreme vladavine Decebala, Banat je bio deo Dacije.

103 godina – Panonija podeljena na Gornju Panoniju i Donju Panoniju. Glavni grad Donje Panonije je bio Sirmijum.

105 godina – Formirana je Rimska provincija Dacija. Banat je bio deo ove provincije.

II vek – Grad sa imenom Serbinum je postojao u Panoniji. Anticki Serbinum je danasnji grad Gradiska u Republici Srpskoj.

180 – 192 godina – Tokom vladavine Rimskog Cara Komodusa, Republika Jazoru (Jasoru) je postojala na teritoriji danasnje Slavonije. Glavni grad ove Republike je bila Jazora, koja se nalazila blizu danasnjeg grada Daruvara u Slavoniji.

293 godina – Podela Rimske drzave na cetiri dela, Sirmijum postaje jedna od cetiri prestonice Rimske Imperije.

296 godina – Tokom vladavine Rimskog cara Dioklecijana, nastala je nova teritorijalna podela u Panoniji. Umesto dotadasnje 2 provincije (Gornje Panonije i Donje Panonije), formirane su 4 nove provincije na bivsoj teritoriji originalne Panonije: Panonija Prima, Panonija Valerija, Panonija Savija i Panonija Sekunda. Glavni grad provincije Panonija Sekunda je bio Sirmijum.

III – IV vek – U Sirmijumu je rodjeno nekoliko Rimskih careva: Dekije Trajan (249-251), Aurelijan (270-275), Prob (276-282), Maksimilijan Herkulijus (285-310), Konstancije II (337-361) i Gracijan (367-383). Poslednji car ujedinjenog Rimskog Carstva, Teodosije I Veliki (378-395) je krunisan za cara u Sirmijumu. Uzurpatori Ingenijus i Regalijanus su takodje proglasili sebe carevima u ovom gradu (260 godine), a mnogi drugi Rimski carevi su provodili deo svog vremena u Sirmijumu.

IV vek – Dieceza Panonija ja bila administrativni region Rimske Imperije. Ovo su provincije koje su bile delovi Dieceze Panonije: Panonija Prima, Panonija Valerija, Panonija Savija, Panonija Sekunda, Dalmacija, Norikum Ripense i Norikum Mediteraneum.

395 godina – Rimljani i Iliri napustaju teritoriju Panonije.

VI vek – Slovenska plemena se doseljavaju u Panoniju. Slovensko pleme Severani je zivelo na teritoriji Vojvodine. Izolovane grupe Slovena su ostale da zive u Panonskoj niziji tokom istorije.

567 godina – Pominju se Srbi koji zive sa ostalim Slovenima u Severnom Banatu (pored reke Moris).

567 godina – Srem je bio deo Istocnog Rimskog Carstva (Vizantije). Vizantijska pokrajina Panonija je postojala na teritoriji Srema, a glavni grad ove pokrajine je bio Sirmijum.

582 godina – Avari osvajaju Sirmijum i to je kraj vladavine Rimljana (Vizantinaca) na teritoriji Vojvodine.

626 godina – Srbi se doseljavaju na Balkan iz regiona Polablja u Istocnoj Nemackoj (Hrvati se takodje doseljavaju na Balkan iz regiona Juzne Poljske).

VII vek – Bodrici (Slovensko pleme) se doseljavaju u Vojvodinu iz regiona Istocne Nemacke. Bodrici su ziveli u Banatu, Backoj i Sremu. Ovo Slovensko pleme je cinilo najveci deo stanovnistva Banata i Backe u X veku (Bivsa Bac-Bodroska Zupanija Madjarske je nazvana po njima).

897 godina – Slovenski kralj Zalan (Salan) je vladao teritorijom Vojvodine. Glavni grad njegove kraljevine je bio Titel.

IX vek – Vojvodina je bila deo Bugarske. U X veku je Vojvodina bila deo Makedonske Drzave. U XI veku je Madjarska osvojila Backu i Banat, dok je Srem je osvojila Vizantija.

X vek – Arheologija nalazi tragove prisustva Srba u Sremu.

XI – XII vek – Tema Sirmijum je bila pokrajina Vizantije.

XI vek – U Sremskoj Mitrovici je postojao pravoslavni manastir.

XII vek – U Sremu je osnovan Srpski manastir Privina Glava.

1282 – 1316 godina – Srpski kralj Dragutin je vladao na teritoriji Srema, Macve, Usore i Soli. Ime njegove drzave je bilo: Sremska Kraljevina. Njegov glavni grad je bio Debrc (Izmedju Beograda i Sapca).

XIV - XV vek – Veliki broj Srba se naseljava u Vojvodini.

1404 godina – Neki gradovi u Vojvodini su bili u posedu Srpskog Despota Stefana Lazarevica (Kupinik (Kupinovo), Zemun, Mitrovica (Sremska Mitrovica) i Slankamen u Sremu, Becej (Novi Becej) i Beckerek (Zrenjanin) u Banatu).

1427 godina – Neki gradovi i mesta u Vojvodini su bili u posedu Srpskog Despota Djurdja Brankovica (Zemun, Slankamen, Kupinik i Mitrovica u Sremu, Stari Becej, Kulpin, Curug, Sveti Petar, Perlek, Peser i Petrovo Selo u Backoj, Becej (Novi Becej), Arac, Veliki Beckerek (Zrenjanin) i Vrsac u Banatu).

1439 – 1444 godina – Turci su privremeno okupirali Srbiju. Tokom tog vremena, Srpski Despot Djurdje Brankovic je vladao samo na svojim posedima u Vojvodini (Njegova titula je bila: Despot Srbije).

1465 godina – Vodja Srba u Sremu je bio Vuk Grgurovic, unuk Srpskog Despota Djurdja Brankovica. Gradovi Slankamen i Kupinik su bili u njegovom posedu.

1471 godina – Vuk Grgurovic je dobio titulu: ''Despot Srbije'' (Srbija je u to vreme vec bila pod Turskom vlascu i Despot je vladao samo na svojim posedima u Sremu). Vuk Grgurovic je umro 1485 godine.

1474 godina – Grad Berkasovo u Sremu je postao deo poseda ''Despota Srbije''. Kasnije, grad Beckerek (Zrenjanin) u Banatu je takodje postao deo njegovog poseda.

1486 godina – Djordje Brankovic postaje ''Despot Srbije''. Gradovi Kupinik, Slankamen i Berkasovo u Sremu su bili u njegovom posedu. Djordje Brankovic je predao despotsku titulu svom mladjem bratu Jovanu 1496 godine.

1496 godina – Jovan Brankovic postaje ''Despot Srbije''. On je umro 1502 godine.

XV – XVIII vek – Pojedini istorijski izvori i mape pominju Vojvodinu i njene sastavne delove (Banat, Backu i Srem) pod imenima: ''Rascia'' (Raska, Srbija) i Mala Raska (Mala Srbija).

1504 godina – ''Despot Srbije'' je bio Ivanis Berislav. Njegova despotska rezidencija je bio Kupinik u Sremu. On je takodje imao posede u Slavoniji. Despot umire 1514 godine i posle njegove smrti njegova zena Jelena je vladala na njegovim posedima.

1520 godina – ''Despot Srbije'' je bio Stevan Berislav. Turci osvajaju Srem 1521 godine ukljucujuci Kupinik (Rezidenciju Srpskog Despota), tako da je Despot morao da se preseli na svoje posede u Slavoniji. Despot umire 1535 godine.

1526 godina – ''Car Jovan Nenad'' je vladao na teritoriji Vojvodine. Njegov glavni grad je bila Subotica. Backa, Banat i delovi Srema su bili pod njegovom vlascu. Grad Segedin u Madjarskoj je takodje bio pod njegovom vlascu. Car je imao vojsku od 30,000 vojnika, a takodje je imao i svoju licnu gardu koju je nazivao ''janicarima'' i koja je brojala 600 ljudi. Jovan Nenad umire 1527 godine i to je bio kraj njegove ''Drzave''. Neki istoricari misle da je on bio potomak Crnojevica (Vladarske dinastije koja je vladala Crnom Gorom).

1527 godina – Radic Bozic dobija titulu: ''Despot Srbije''. Gradovi Soljmos i Lipovo su bili u njegovom posedu. Ovi gradovi su se nalazili u Istocnom Banatu (danas u Rumuniji). Radic Bozic umire 1528 godine.

1528 godina – Radoslav Celnik je vladao Sremom. Njegova titula je bila: Sremski Vojvoda. Rezidencija mu je bila u Slankamenu.

1537 godina – Poslednji ''Despot Srbije'' je bio Pavle Bakic. On je ovu titulu dobio 1537 godine, ali je iste godine i umro. Neki gradovi u Zapadnoj Madjarskoj su bili u njegovom posedu.

1538 godina – Srem je bio deo Beogradskog Sandzaka (Turske pokrajine).

1552 godina – Turci osvajaju Banat. Zapovednik Turske vojske je bio Mehmed Pasa Sokolovic (Po poreklu Srbin). U to vreme je mnogo Srba bilo u Turskoj vojsci. Temisvarski Elajet (Temisvarska pokrajina) je formiran u Banatu kao deo Turskog Carstva.

XVI vek – Sremski Sandzak je bio Turska pokrajina.

1594 godina – Ustanak Srba u Banatu protiv Turaka.

1690 godina – Velika seoba Srba. Velik broj Srba sa juga se doseljava u Vojvodinu. Vodja ovih Srba je bio Patrijarh Arsenije III Carnojevic. U to vreme su Srbi priznati kao jedna od drzavnih nacija Austrije.

1717 godina – Banat postaje pokrajina Austrije (Ova pokrajina je ukinuta 1778 godine).

1739 godina – Takozvana druga seoba Srba. Vodja ovih Srba je bio Patrijarh Arsenije IV Jovanovic.

1752 godina – Velik broj Srba iz Vojvodine se odselio u Rusiju. U Rusiji (danasnjoj Ukrajini) su postojale dve pokrajine koje su formirane za ove Srbe: Nova Serbija (formirana 1752) i Slavjanoserbija (formirana 1753). Glavni grad Nove Serbije je bio Novomirgorod, a glavni grad Slavjanoserbije je bio Slavjanoserbsk. Obe pokrajine su ukinute 1764 godine. Nova Serbija se nalazila na teritoriji danasnje Kirovohradske Oblasti, a Slavjanoserbija se nalazila na teritoriji danasnje Luhanske Oblasti. Srbi su bili osnivaci oba glavna grada ovih modernih Ukrajinskih provincija (Srbi su osnovali Kirovohrad 1754, a Luhansk 1755 godine).

1790 godina – Na Temisvarskom saboru, Srbi su trazili politicku autonomiju na onoj teritoriji na kojoj su cinili vecinu u Austriji.

XVIII – XIX vek – Kraljevina Slavonija je bila pokrajina Austrije. Deo Srema je bio ukljucen u ovu Kraljevinu.

1807 godina – Ticanova buna u Vojvodini.

1848 godina – Proglasenje Srpske Vojvodine u Sremskim Karlovcima (Vojvodina je ukljucivala Srem, Backu, Banat i Baranju). Stevan Supljikac je bio prvi Vojvoda Vojvodine.

1849 godina – Srpska Vojvodina i Tamiski Banat je formirana kao pokrajina Austrije. Glavni grad ove pokrajine je bio Temisvar. U to vreme su postojale dve verzije zvanicnog imena ove pokrajine, jedno je glasilo: Srpska Vojvodina i Tamiski Banat, a drugo: Vojvodstvo Srbija i Tamiski Banat. Srem, Backa i Banat su bili delovi Srpske Vojvodine. Ova pokrajina je ukinuta 1860 godine.

1861 godina – Posle ukidanja Srpske Vojvodine (1860 godine), Srbi su organizovali Blagovestenski Sabor i trazili ponovno uspostavljanje Vojvodine kao jedne od krunovina Austrije. Na ovom saboru je takodje usvojen i Ustav Krunovine Vojvodine.

1906 godina – Predlog da Vojvodina bude jedna od drzava u buducoj Austrijskoj Federaciji.

1918 godina – Banatska Republika je proglasena u Temisvaru.

1918 godina – Vojvodina se ujedinila sa Srbijom. Izmedju 1918 i 1921 postojala je pokrajina: Banat, Backa i Baranja (Vojvodina) kao deo Kraljevstva Srba, Hrvata i Slovenaca (Jugoslavije).

1920 godina – Predlog za formiranje nezavisne drzave Banatije (Republike Banatije). Ova drzava bi se sastojala od Backe i Banata.

1929 godina – Formirana je Dunavska Banovina kao pokrajina Jugoslavije. Glavni grad ove pokrajine je bio Novi Sad. Dunavska Banovina se sastojala od Srema, Backe, Banata, Baranje i Sumadije.

1941 godina – Madjarski fasisti su okupirali Backu i Baranju, a Hrvatski fasisti su okupirali Srem. Backa i Baranja su prikljucene Madjarskoj, a Srem je prikljucen Hrvatskoj. Manja Dunavska Banovina (ukljucujuci Banat i Sumadiju) je postojala kao deo Srbije izmedju 1941 i 1944 i glavni grad ove pokrajine je bilo Smederevo (Medjutim, Banat je sam za sebe bio posebni autonomni region kojim je upravljala Nemacka manjina).

1944 godina – Oslobodjenje Vojvodine od fasizma.

1945 godina – Autonomna Pokrajina Vojvodina je uspostavljena kao deo Republike Srbije. Srem, Banat i Backa su ukljuceni u ovu pokrajinu a za glavni grad pokrajine je proglasen Novi Sad.

1974 godina – Vojvodina postaje federalna jedinica Jugoslavije.

1989 godina – Vojvodina gubi status federalne jedinice i postaje ponovo samo Autonomna Pokrajina u okviru Republike Srbije.

1990 godina – Predlog Lige Socijal-Demokrata Vojvodine da Vojvodina postane Republika u okviru Federalne Srbije.

1991 godina – Teritorija ''Istocna Slavonija, Baranja i Zapadni Srem'' je bila deo Republike Srpske Krajine. Najznacajniji grad ovog regiona je bio Vukovar.

1995 godina – Hrvatska vojska je osvojila zapadni deo Republike Srpske Krajine. Istocna Slavonija, Baranja i Zapadni Srem menja ime u Sremsko-Baranjska Oblast. Ova teritorija je bila pod upravom Ujedinjenih Nacija izmedju 1995 i 1997 godine. 1997 godine je ova teritorija ukinuta i prikljucena Hrvatskoj.

2002 godina – ''Omnibus zakon'' daje Vojvodini vise autonomije.

2004 godina – Vojvodina ima svoju zastavu, grb, glavni grad, parlament, vladu i druge institucije.
-----------------------------------------------------------
Evo i politicke istorije Tamiskog Banata (Istocnog Banata) posle 1918 godine:

1918 godina – Istocni Banat se ujedinio sa Rumunijom.

1929 godina – Pokrajina Timis je formirana kao deo Rumunije. Ova pokrajina se sastojala od teritorije danasnjih Rumunskih okruga: Timis, Caras-Severin, Arad i Hunedoara.

1950 godina – Pokrajina Timis je ukinuta i umesto ove pokrajine uspostavljen je Temisvarski Region. Ovaj region se sastojao od teritorije danasnjih okruga: Timis i Caras-Severin.

1956 godina – Juzni deo tadasnjeg Aradskog Regiona je prikljucen Temisvarskom Regionu.

1960 godina – Temisvarski Region je preimenovan u Banatski Region.

1968 godina – Rumunija postaje centralizovana drzava. Banatski Region je ukinut i podeljen na tri danasnja okruga: Timis, Caras-Severin i Arad.

2004 godina – Rumunija je i dalje centralizovana drzava i Istocni Banat nema nikakav politicki ili autonomni status u okviru Rumunije.
-----------------------------------------------------------