Jan van Eyck

[Kalina]

Jan van Ajk je rođen 1390.u Masejku, mestu 25 kilometara severno od Mastrihta. Tačan datum je nepoznat. Malo se zna o njegovom ranom životu. Prvi dokumenti koji govore o njegovom radu potiču iz 1422-1424: radi u Hagu, na dvoru Johana Bavarskog, vojvode Holandije. Posle smrti vojvode, januara 1425, priključuje se svom bratu Hubertu u Flandriji. Hubert van Ajk je takođe bio slikar.

Čovek sa crvenim turbanom (verovatno autoportret), Nacionalna galerija, London

Ulazi u službu kod Filipa Dobrog, vojvode Burgundije, kao slikar i lični sekretar. U jesen 1428, odlazi u ime svog gospodara, da oceni „istinitost lika i karaktera“ princeze Izabele, kćeri kralja Žoaoa I.

Trajno se nastanjuje u Brižu, gde kupuje kuću 1432. Ženi se i dobija dete.

Jan van Ajk je umro 1441. u Brižu, gde je i sahranjen u Crkvi sv. Donatijana.

Supružnici Arnolfini 1434, Nacionalna galerija, London

Značaj
- Jedan od predvodnika Renesanse
- Osnivač nizozemske škole slikarstva
- Predstava prostora u perspektivi
- Umetnik je posmatrač realnog sveta
- Potpuno otsustvo uticaja antičkih uzora (za razliku od umetnosti u Italiji tog vremena)
- Njegovo slikarstvo karakterišu blistave boje sa izuzetnim kontrastima svetlo-tamno (tzv. kjaroskuro Chiarosuro)
- Zajedno sa Rohir van der Vejdenom, razvio realizam u slikarstvu
o verno slikanje prirode i čoveka
o naglašavanje ljudske individualnosti
o detaljno slikanje pejzaža

Slikarstvo Jan van Ajka, Rober Kampena i Rohir van der Vejdena, puno detalja iz realnog života, označava početak nove epohe slikarstva. Iako se najčešće radi o religioznim temama u kojima treba prikazati koncept natprirodne svetosti, njihove predstave unose duhovnost u prizore bliske svakodnevnom životu.

Madona u crkvi, Državni muzej, Berlin

Tehnika uljanog slikarstva

Sa Van Ajkom u tehnici slikarstva počinje svojevrsna revolucija. Pored tradicionalne tempere i fresko tehnike, prvenstveno je koristio uljane boje. Đorđo Vazari je u Van Ajku video pronalazača uljane tehnike, međutim ona je bila poznata i ranije. Jan van Ajk je bio prvi slikar koji je koristio sikativ i razređivače.

Madona kancelara Rolena, Luvr, Pariz

Tehnologija:

- Stabilni pigmenti boje se rastvore u biljnom ulju
- Podloga za slikanje: platno, drvo ili karton
- Prvo se na podlogu nanese osnova (vezivo od gipsa i skroba)
- Polagano i detaljno slikanje je moguće samo sa bojama koje se sporo suše
- Koriste se četke od svinjske dlake, a za finije detalje od stočne
- Odgovarajuće razređivanje boja se postiže mešanjem sa lanenim uljem ili terpentinom.

Gentski oltar (detalj pejzaža) 1432, Sv. Bavon, Gent

Dela

Jan van Ajk je prvenstveno bio slikar religioznih kompozicija i portreta.

Njegovo najpoznatije delo je monumentalni „Gentski oltar“. Na njemu je naslikan prvi prikaz nage ljudske figure u severnoj Evropi posle antičkog doba.

Dela Van Ajka pre 1426. (kada je umro Hubert) ne mogu mu se sa sigurnošću pripisati. Gentski oltar (ili Mistično jagnje) počeo je da slika Hubert, a dovršio Jan, i ne zna se koje je delove naslikao koji od braće.

Izbor važnijih dela

- Gentski oltar, oko 1425-1435, Katedrala sv. Bavon, Gent
- Madona u crkvi, 1426, Galerija slika, Berlin
- Kardinal Nikolo Albergati, oko 1432, Umetničko-istorijski muzej, Beč
- Portret mladića (Timotej), 1432, Nacionalna galerija, London
- Đovani Arnolfini sa suprugom Đovanom Čenami (ili Supružnici Arnolfini), 1434, Nacionalna galerija, London
- Madona kancelara Rolena, oko 1435, Luvr, Pariz
- Blagovesti, oko 1435, Muzej Tisen-Bornemica, Madrid
- „Luka“ Madona, oko 1435, Umetnički institut, Frankfurt
- Portret Boduena de Lanoja, oko 1436-1438, Državni muzej, Berlin
- Portret Jan de Leva, 1436, Umetničko-istorijski muzej, Beč
- Madona kanonika Van der Pelea, 1436, Muzej lepih umetnosti, Briž
- Margareta van Ajk, 1439, Muzej lepih umetnosti, Briž

Margareta van Ajk 1439, Muzej lepih umetnosti Briž

izvor:wikipedia

[Kalina]

[gaga73]

Man in a Blue Turban




Ghent Altapiece




St Francis Stigmata