Dogodilo se na današnji dan

[Kathy]

Dogodilo se na današnji dan

Danas je sreda, 18. jun, 170. dan 2008. Do kraja godine ima 196 dana.




1155. -
Papa Hadrijan IV krunisao je nemačkog kralja Fridriha I Barbarosu (Friedrich Barbarosa) za rimsko-nemačkog cara.

1429. -
Francuska vojska, pod vođstvom Jovanke Orleanke (Jeanne d'Arc) i vojvode od Alensona (d'Alencon), napala je i potukla kod Patea engleske trupe koje su se povlačile posle neuspele opsade Orleana.

1583. -
U Londonu je izdata prva polisa životnog osiguranja u svetu.

1769. -
Rođen je britanski političar Robert Stjuart, vikont Kaslrej (Stewart, Castlereagh). Kao ministar spoljnih poslova (1812-22) bio je, uz austrijskog kancelara Meterniha (Metternich), ključna ličnost u koaliciji protiv francuskog imperatora Napoleona Bonaparte. Nakon Napoleonovog pada podržao je politiku Svete Alijanse.
1812. -
Rođen je ruski pisac Ivan Aleksandrovič Gončarov, autor romana "Oblomov" u kome je stvorio jedan od najznačajnijih tipova u svetskoj književnosti, kao i pojam "oblomovština", sinonim za parazitizam i apatiju.

1812. -
Kongres SAD usvojio je deklaraciju o objavi rata Velikoj Britaniji (Drugi rat za nezavisnost).

1815. -
U bici kod Vaterloa u Belgiji udružene britanske i pruske trupe pod komandom britanskog i pruskog vojskovođe Velingtona (Wellington) i Blihera (Bluecher) potukle su Napoleona Bonapartu.
1817. -
U Londonu je otvoren most Vaterlo preko reke Temze.

1853. -
U Beču je umro pesnik Branko Radičević, najznačajniji predstavnik romantizma u srpskoj književnosti. Bio je pristalica reforme jezika Vuka Karadžića, a pesničkim slobodama označio je prodor u novu epohu srpske poezije ("Đački rastanak", "Tuga i opomena"). Njegovi posmrtni ostaci su 1883. preneti na Stražilovo.

1868. -
Rođen je mađarski admiral Mikloš Horti de Nađbanja (Miklos Horthy, Nagybanya). Bio je na čelu konzervativnih snaga koje su ugušile revoluciju u Mađarskoj posle Prvog svetskog rata, a od 1920. do 1944. vladao je Mađarskom kao regent na čelu fašističkog režima sprovodeći teror.

1881. -
Rusija, Austrija i Nemačka potpisale su tajni savez "Liga tri cara" na tri godine.

1882. -
Rođen je bugarski revolucionar i državnik Georgi Dimitrov, jedan od osnivača i lider Komunističke partije Bugarske, prvi premijer zemlje posle Drugog svetskog rata. Bio je generalni sekretar Kominterne od 1935. do njenog ukidanja 1943.

1884. -
Rođen je francuski političar Eduar Dalađe (Edouard Daladier). Između dva svetska rata tri puta je bio premijer. Sa britanskim premijerom Nevilom Čemberlenom (Chamberlain) potpisao je sa Adolfom Hitlerom Minhenski sporazum kojim je otvoren put nacističkoj agresiji u Drugom svetskom ratu.

1898. -
The first ever steel pier was opened in the United States

1936. -
Umro je ruski pisac i utemeljivač socijalističkog realizma, Aleksej Maksimovič Pješkov, poznat kao Maksim Gorki. Nakon 1917, kritikujući postupke sovjetskih vlasti, polemisao je s vođom Oktobarske revolucije Vladimirom I. Lenjinom i drugim čelnicima boljševičkog vrha.

1937. -
Rođen je Dzon. D Rokfeler IV (John D. Rockerfeller IV), američki multimilioner

1940. -
Nemci su u Drugom svetskom ratu zauzeli francusku luku Šerbur.

1940. -
Francuski general Šarl de Gol (Charles, Gaulle) uputio je iz Londona čuvenu radio poruku Francuzima u kojoj je sebe proglasio liderom "Slobodne Francuske", a Francuze pozvao na otpor okupaciji od strane nacističke Nemačke.

1942. -
Rođen je engleski muzičar Pol Makartni (Paul McCartney), član "Bitlsa", jedne od najpopularnijih rok grupa u 20. veku.

1952. -
Rođena je italijanska glumica Izabela Roselini (Isabella Rosselini)

1953. -
Proglašena je Republika Egipat, a za predsednika je izabran general Mohamed Nagib (Mohammed Naguib), vođa pobune kojom je 1952. zbačen kralj Faruk (Farouk).

1968. -
Britanski Dom lordova odbacio je odluku laburističke vlade o sankcijama protiv režima bele manjine u Rodeziji.

1969. -
Izraelski avioni izvršili napad na Jordan

1975. -
Princ Fejsal Musaid javno je pogubljen u Rijadu zbog ubistva kralja Saudijske Arabije Fejsala (Faisal) u martu 1975.

1979. -
Lider SSSR-a Leonid Brežnjev i predsednik SAD Džimi Karter (Jimmy Carter) potpisali su u Beču sporazum o ograničenju strateškog nuklearnog naoružanja - SALT 2.

1983. -
Sali Rajd (Sally Ride) postala je prva Amerikanka koja je poletela u svemir kao član posade šatla "Čelindžer".

1993. -
Savet bezbednosti UN odobrio je slanje 7.600 pripadnika mirovnih snaga ("plavih šlemova") u šest gradova u Bosni i Hercegovini.

1995. -
Snage bosanskih Srba oslobodile su poslednje od 372 pripadnika mirovnih snaga u Bosni (Unprofor) koje su držali kao taoce od kraja maja, nakon napada aviona NATO-a na srpske položaje u okolini Pala.

1996. -
Benjamin Netanjahu (Netanyahu) postao je najmlađi premijer u istoriji Izraela posle izborne pobede desne koalicije.

1996. -
Savet bezbednosti UN ukinuo je zabranu izvoza teškog naoružanja bivšim jugoslovenskim republikama. Embargo na izvoz oružja bivšoj Jugoslaviji uveden je u septembru 1991.

1997. -
Lidera Crvenih Kmera Pola Pota zarobila je grupa njegovih bivših sledbenika i osudila na doživotnu robiju. Smatra se da je Pol Pot odgovoran za smrt više od dva miliona kambodžanskih civila.

2000. -
Eritreja i Etiopija potpisale su u Alžiru sporazum o prekidu vatre kojim je okončan dvogodišnji rat te dve zemlje.

2000. -
Savet bezbednosti UN potvrdio je da je Izrael okončao 22-godišnju okupaciju južnog Libana.

2001. -
Oko 30.000 pripadnika sirijske vojske napustilo je Bejrut, nakon 25 godina prisustva u Libanu. Sirija je pozvana u Liban 1976. u sklopu arapskih mirovnih snaga koje su imale zadatak da uguše građanski rat u toj zemlji.

2002. -
Premijer Slovenije Janez Drnovšek posetio SR Jugoslaviju. To je prva poseta jednog visokog funkcionera te države nakon raspada bivše Jugoslavije, pre više od deset godina.

2002. -
U eksploziji bombe, koju je aktivirao palestinski bombaš-samoubica, u prepunom autobusu u Jerusalemu (Izrael), poginulo 19, a povređeno više od 50 osoba.

2004. -
Evropski savet odlučio je u Briselu da Hrvatskoj dodeli status zvaničnog kandidata za članstvo u EU.

[Kathy]

Dogodilo se na današnji dan
Danas je četvrtak, 19. jun, 171. dan 2008. Do kraja godine ima 195 dana.


1566.
Rođen je škotski kralj Džejms VI Stjuart, koji je kao Džejms I od 1603. do smrti 1625. prvi vladao i Škotskom i Engleskom i bio prvi Stjuart na engleskom prestolu. Posle abdikacije sa škotskog prestola majke Marije Stjuart, 1567. je - kad je imao samo godinu dana - proglašen kraljem Škotske i tu titulu je takođe nosio do smrti.


1623.
Rođen je francuski matematičar, fizičar, pisac, filozof, mistik, Blez Paskal, koji je postavio osnove računa verovatnoće. Veoma mlad istakao se otkrićima iz geometrije i fizike: u 16. godini objavio je raspravu o konusnim presecima, a u 18. dovršio konstruisanje matematičke mašine (aritmometar), koja je obavljala četiri osnovne računske operacije. Prvi je matematički tretirao problem verovatnoće u hazardnim igrama i s francuskim matematičarom Pjerom Fermaom postavio je osnove računa verovatnoće. Izumeo je i hidrauličnu presu i utvrdio da pritisak vazduha opada sa visinom i da se pomoću barometra može utvrditi visina planina. Do 24. godine bavio se samo matematikom i fizikom, a potom je došao do zaključka da je njegova dotadašnja aktivnost nebitna i posvetio se verskim temama, filozofiji pa i književnosti. Povukao se u manastir Por-Roajal, u kom se nalazila grupa takozvanih Jansenita (reč je o religiozno-društvenom pokretu na čijim osnovama će vremenom izrasti Starokatolička crkva). Zvanična Crkva je bila veoma isključiva prema Jansenitima pa je Paskal snosio posledice ovakvog svog izbora. Dela: ''Pisma jednom provincijalcu'' (antijezuitski tekst), ''Misli'' (kontemplativan tekst, duboko hrišćanski).


1862.
Američki Kongres je zabranio ropstvo na teritoriji SAD.


1867.
Meksički republikanci su streljali nametnutog cara Ferdinanda Maksimilijana Jozefa Habzburga, krunisanog posle francuske vojne intervencije. Austrijskog nadvojvodu Maksimilijana za meksičkog cara je 1864. ustoličio francuski car Napoleon III, pokušavši da preko njega ostvari uticaj Francuske u toj zemlji. Meksikanci su potukli intervencionističke trupe, a za predsednika je ponovo izabran Benito Pablo Huarez, nazvan ''Vašington Meksika'', koji je u vreme francuske intervencije od 1861. do 1867. predvodio meksički narod u borbi za nezavisnost zemlje.


885.
Rođen je kompozitor i dirigent Stevan Hristić, član Srpske akademije nauka i umetnosti, obdareni polifoničar koji je osnovno nadahnuće crpeo iz narodnih motiva, jedan od osnivača Muzičke akademije u Beogradu, šef Beogradske filharmonije, dirigent Narodnog pozorišta, direktor Opere i prvi predsednik Saveza kompozitora Jugoslavije. Muzičko obrazovanje stekao je u Beogradu, Rimu, Beču, Lajpcigu, Moskvi i Parizu. Dela: orkestarska ''Simfonijska fantazija'', ''Rapsodija'', ''Vranjanska svita'', ''Poema zore'', ''Marš slobode'', ''Skice za klavir'', muzička drama ''Suton'', balet ''Ohridska legenda'', oratorijum ''Vaskresenje'', scenska muzika za drame ''Čučuk Stana'', ''Sunce'', ''Lazarevo vaskrsenje'', ''Uobraženi bolesnik'', ''Hamlet'', ''Večiti mladoženja'', ''Bura'', horovi, solo pesme.


1885.
Statua Slobode - francuski poklon Amerikancima - stigla je u Njujork iz Francuske.


1886.
Rođen je slikar Jovan Bijelić, član Srpske akademije nauka, jedan od najznačajnijih srpskih (i jugoslovenskih) likovnih stvaralaca između dva svetska rata. Studirao je u Sarajevu, Krakovu, Parizu i Pragu. Scenograf (potom i šef slikarske radionice) Narodnog pozorišta u Beogradu, u kojem je živeo do smrti, postao je 1919. Slikao je portrete, pejzaže, mrtvu prirodu I kompozicije. Prošao je nekoliko faza u kojima je izražen uticaj kubizma u skulptorskoj koncepciji. Kasnije pod uticajem fovizma stvarao je koloritna dela izuzetne sočnosti. Imao je privatnu školu iz koje je izašao niz slikara. Dela: ''Portret devojke'', ''Kupačica'', ''Jajce'', ''Kći umetnikova'', ''Dvorište'', ''Ženski akt'', ''Sarajevo'', ''Portret starice''.


1897.
Umro je engleski kapetan Čarls Kaningem Bojkot, protiv kojeg je 1880, dok je upravljao jednim engleskim lendlordstvom u Irskoj, primenjen nenasilni otpor odbijanjem saradnje. Takav vid otpora je kasnije nazvan prema njegovom prezimenu - bojkot.


1906.
Rođen je britanski fiziolog i biohemičar ruskog porekla Ernst Boris Čejn, koji je s Aleksandrom Flemingom i Hauardom Volterom Florijem 1945. podelio Nobelovu nagradu za medicinu. Istraživao je enzime, insulin i antibitike (penicilin).


1908.
U luku Santos uplovio je brod ''Kasato Maru'' sa 168 japanskih porodica, čime je počela imigracija Japanaca u Brazil.


1921.
Rođen je francuski filmski i pozorišni glumac Luj Žandr, poznat kao Luj Žurdan, koji je zapaženije uloge ostvario u američkim filmovima nego u francuskim. Filmovi: ''Slučaj Paradin'', ''Pismo nepoznate'', ''Žiži'', ''Madam Bovari'', ''Tri novčića u fontani''.


1937.
Umro je škotski pisac Džejms Metju Beri, ''otac'' Petra Pana. Pisao je uglavnom drame i pripovetke. Dela: ''Petar Pan'', ''Divni Krajton'', ''Gospodska ulica''.




1944.
Posle žestokih borbi protiv japanskih snaga, američke trupe su osvojile strateški važno ostrvo Sajpan u zapadnom Pacifiku, na kom je Japan izgradio jednu od tada najvećih vojno-pomorskih baza uključujući i nekoliko aerodroma.


1947.
Rođen je indijski pisac Salman Ruždi, kojem je iranski verski vođa ajatolah Ruholah Homeini izrekao fatvu sa smrtnom presudom, optuživši ga da je izvrgao ruglu Islam u romanu ''Satanski stihovi''. Ostala dela: romani ''Deca ponoći'', ''Istok, zapad'', ''Harun i more priča'', ''Mavrov poslednji uzdah''.


1953.
U američkom zatvoru ''Sing-Sing'' izvršena je smrtna kazna na električnoj stolici nad Džulijusom Rozenbergom i njegovom suprugom Etel. Oni su optuženi da su Sovjetskom Savezu odavali nuklearne tajne. Uprkos brojnim apelima sa svih strana sveta da im budu pošteđeni životi, smrta kazna je izvršena. Njih dvoje su prvi bračni par pogubljen u SAD. Nalazi u novootvorenim ruskim arhivima potvrđuju da je optužba protiv njih bila istinita.


1961.
Velika Britanija je dala nezavisnost šeikatu Kuvajt u Persijskom zalivu, koji je bio pod njenim protektoratom od 1899.


1965.
Alžirskog predsednika Ahmeda Ben Belu vojnim udarom bez prolivanja krvi zbacio je ministar odbrane general Huari Bumedijen, koji se idućeg meseca proglasio predsednikom Alžira.


1970.
Sovjetski vasionski brod ''Sojuz-9'' vratio se na Zemlju, postigavši novi rekord u dužini boravka u kosmosu od 17 dana, 16 časova i 59 minuta.


1987.
U eksploziji koju su u garaži jedne robne kuće u Barseloni postavili teroristi separatistričke baskijske organizacije ETA, poginulo je 12 i ranjeno više od 30 ljudi.


1988.
Ispred jedne prodavnice u indijskom gradu Kurukšetra poginulo je 15 ljudi u eksploziji bombe koju su postavili Siki teroristi.


1992.
U bolnici u Banja Luci je umrla 12. beba zbog nestašice kiseonika, jer SAD i ostale zapadne zemlje nisu dozvoljavale dostavu humanitarne pomoći vazdušnim putem zapadnom delu Republike Srpske tokom borbi srpskih jedinica s muslimanskim i hrvatskim snagama za koridor kod Brčkog. Prva od 12 beba u Banja Luci je zbog ovakvog drastičnog kršenja ljudskih prava umrla 22. maja 1992.


1993.
Umro je engleski pisac Vilijam Golding, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1983. Bio je preokupiran temom zla i iskonskog greha, tako da su njegova dela prožeta takvom atmosferom, sa brojnim alegorijama, često nerazumljivim. Bio je veoma popularan. Dela: romani ''Gospodar muva'', ''Naslednici'', ''Hridine dvojice mrtvih'', ''Beg škorpija'', ''Slobodan pad'', ''Toranj katedrale'', ''Piramida'', ''Vidljiva tmina'', ''Obredi plovidbe'', eseji ''Vrele kapije'', ''Pokretni cilj''.




1995.
Čečenski islamski teroristi su posle šest dana oslobodili 1.500 talaca - građana i pacijenata, među kojima mnoštvo dece i žena. U akciji terorista koje je predvodio Šamilj Basajev - okončanoj pregovorima s ruskim premijerom Viktorom Černomirdinom, posle kojih su taoci oslobođeni a teroristima omogućeno da se vrate u Čečeniju - poginulo je više od 120 ljudi.


1997.
Vilijam Hejg je postao najmlađi vođa britanske Konzervativne partije nakon 200 godina.


2005.
Najmanje 20 ljudi je poginulo i isto toliko je ranjeno u napadu bombaša samoubice u restoranu u blizini Zelene zone u Bagdadu.


2007.
Najmanje 87 ljudi je poginulo, a 224 osobe su povređene u eksploziji kamiona bombe u centru Bagdada. Eksplozija se dogodila u blizini šiitske džamije Hilani, u trgovačkoj četvrti Sinak, a vozilo je bilo parkirano na gradilištu u blizini džamije.

[Kathy]

Dogodilo se na današnji dan

Danas je petak, 20. jun, 172. dan 2008. Do kraja godine ima 194 dana.

1597.
Umro je holandski polarni istraživač Vilhelm Barenc, zarobljen na brodu okovanom ledom, dok je pokušavao da pronađe severoistočni pomorski prolaz iz Evrope u Ameriku. Pethodno je i 1584. i 1594. predvodio ekspedicije sa istim ciljem. Otkrio je Špicberška ostrva, Medveđe ostrvo, zapadnu obalu Nove Zemlje i more nazvano njemu u čast Barencovo more. Njegov dnevnik pronađen je 1871.

1756.
Tokom noći u ćeliji tamnice - koja je posle toga postala poznata kao ''crna rupa Kalkute'' - ugušila su se 123 od 146 uhapšenih britanskih vojnika. Britance je u ćeliju veličine 4,5 sa 5,5 metara bacio lokalni indijski gospodar Navab od Bengala, čije su snage prethodno napale i porazile britanski garnizon, u nameri da spreče britansku Istočnoindijsku kompaniju da u Kalkuti izgradi sistem vojnih fortifikacija.

1819.
Rođen je francuski kompozitor Žak Ofenbah (pravo ime bilo mu je Jakob Eberst) tvorac francuske operete. Kroz njegovu pristupačnu i vedru muziku zabavnog karaktera najčešće je provejavala neka vrsta satire društvenih odnosa u francuskom Drugom carstvu. Napisao je stotinak opereta. Dela: operete ''Lepa Jelena'', ''Orfej u paklu'', ''Plavobradi'', ''Pariski život'', ''Velika vojvotkinja od Žerostajna'', opera ''Hofmanove priče'', napisao je putopis ''Ofenbah u Americi''.

1819.
U engleski grad Liverpul prispeo je brod ''Savana'', koji je 27 dana i 11 časova pre toga isplovio iz istoimenog grada u američkoj državi Džoržija, postavši tako prvi parobrod koji je preplovio Atlantski okean.

1836.
Umro je francuski revolucionar i sveštenik Emanuel Žozef Siejes, nazvan ''patrijarh revolucije'', jedan od vođa Francuske revolucije i osnivača Jakobinskog kluba, koji je 1799. odigrao ključnu ulogu u državnom udaru kojim je vlast prigrabio Napoleon Bonaparta. U toku revolucije napustio je jakobince i postao član kluba Fejana, koji je zastupao načela ustavne monarhije. Bio je prevrtljiv u politici i zauzimao je istaknute položaje u svim fazama revolucije, izuzev u periodu jakobinske diktature. U brošuri ''Šta je treći stalež?'' izložio je svoje političke stavove.

1837.
Umro je britanski kralj Vilijam IV, vladao je od 1830. do smrti. Podanici su mu prikačili nadimak ''Šašavi Bili'', a zvali su ga i ''Kralj mornar'' zbog toga što je od 1778. do 1790. služio u mornarici.

1861.
Rođen je engleski biohemičar Frederik Gaulend Hopkins, jedan od osnivača nauke o vitaminima, koji je s holandskim lekarom Kristijanom Ajkmanom, podelio 1929. Nobelovu nagradu za medicinu. Izučavao je značaj vitamina u ishrani i zaključio da su oni neophodni za normalan rast i razvoj organizma. Takođe je izolovao glutation i pokazao njegov veliki značaj u ćelijskoj okcidaciji i aminokiselinu triptofan. Dokazao je i da je pigment krila nekih leptira derivat mokraćne kiseline i da neke ekskretorne supstance služe kao boje u životinjskom carstvu.

1891.
Britanija i Holandija definisale su granice kolonijalnih poseda na ostrvu Borneo. Bivši britanski posedi Sabah i Saravak sada su u sastavu Malezije, a veći holandski deo ostrva pripada Indoneziji (tada Holandska Istočna Indija).

1902.
Rođen je srpski pisac i diplomata Marko Ristić, jedan od najaktivnijih srpskih nadrealista. Posle završenog Filozofskog fakulteta u Beogradu, u međuratnom periodu je izdavao i uređivao većinu nadrealističkih časopisa, a po okončanju Drugog svetskog rata bio je jugoslovenski ambasador u Francuskoj. Dela: pesme ''Od sreće i od sna'', ''Bez mere'', ''Nox microcosmica'', eseji ''Nacrt za jednu fenomenologiju iracionalnog'' (sa Kočom Popovićem), ''Koje su pobude i kakvi uspesi školske filozofije'', ''Smrt fašizmu - sloboda narodu'', ''Književna politika'', ''Ljudi u nevremenu'', ''Od istog pisca'', ''Krleža'', ''Prostor-vreme'', ''Politička knjizevnost'', ''Nacer tiempo'', ''Svedok ili saučesnik''.

1905.
Rođena je američka književnica Lilijan Helman. U memoarskim delima opisala je iskustva iz Španije i Sovjetskog Saveza, veze s vodećim američkim intelektualcima i vreme makartizma, antikomunističku hajku koju je u prvoj polovini pedesetih godina 20. veka predvodio američki republikanski političar Džozef Makarti. Dela: drame ''Dečji čas'', ''Male lisice'', ''Dani koji će doći'', ''Straža na Rajni'', ''Drugi deo šume'', ''Igračke na tavanu'', memoarske knjige ''Nedovršena žena'', ''Pentimenti'', ''Nitkovsko vreme''.



1909.
Rođen je američki filmski glumac australijskog porekla Erol Flin, koji je najčešće igrao pravdoljubive junake u avanturističkim filmovima. Filmovi: ''Krvavi kapetan'', ''Avanture Robina Huda'', ''Gusar'', ''Kraljević i prosjak'', ''Džentlmen Džim'', ''Virdžinija Siti'', ''Koreni pakla''.

1923.
Meksičkog revolucionara Fransiska Panča Vilju ubili su politički protivnici na njegovoj farmi u mestu Idalgo del Paral u meksičkoj državi Čiuvava. Predvodio je seljački pokret tokom revolucije od 1910. do 1917. Proglašen je 1966. meksičkim nacionalnim junakom.



1933.
Umrla je Klara Cetkin, jedan od osnivača ženskog međunarodnog radničkog pokreta i Komunističke partije Nemačke, na čiji je predlog 8. mart proglašen Međunarodnim danom žena.

1960.
Američki bokser afroameričkog porekla Flojd Paterson postao je prvi bokser koji je uspeo da povrati titulu svetskog prvaka u teškoj kategoriji, nokautiravši u meču u Njujorku Šveđanina Ingemara Johansona.

1973.
U Argentinu se posle 18 godina izbeglištva vratio bivši predsednik Huan Peron, šef države od 1946. do 1955, kada je oboren pobunom delova kopnene vojske i mornarice. Za predsednika Argentine ponovo je izabran u septembru 1973, a 1974. je umro.

1991.
Nemačka Skupština je tesnom većinom izglasala da prestonicu treba premestiti iz Bona u Berlin, staru prestonicu Kraljevine Pruske i ujedinjene Nemačke (od 1871.).

1992.
Lideri Češke i Slovačke Vaclav Klaus i Vladimir Mečijar postigli su dogovor kojim je Čehoslovačka prestala da postoji a Češka i Slovačka su postale dve samostalne države.

2001.
Lider vojne uprave Pakistana general Pervez Mušaraf formalno je proglašen predsednikom, a tu funkciju je napustio Muhamed Rafik Tarar, koji je figurirao kao šef države otkad je Mušaraf preuzeo vlast 1999.

2002.
U eksploziji gasa u rudniku uglja u severoistočnoj kineskoj provinciji Heilongđang poginulo je 115 rudara.

2003.
Na samitu Evropske unije u Solunu predstavljen je nacrt Ustava Evropske unije, čije je detalje obrazložio Valeri Žiskar d

Esten, predsednik Evropske Konvencije za izradu Evropskog ustava.

2005.
Umro je američki naučnik Džek Kilbi, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku, čiji je pronalazak iz 1958. godine - integrisano električno kolo, predstavljao osnov informatičke revolucije.

[Kathy]

Dogodilo se na današnji dan
Danas je subota, 21. jun, 173. dan 2008. Do kraja godine ima 193 dana.



1377. -
Umro je engleski kralj Edvard III (Edward), koji je tokom svoje vladavine od 1327. osvojio Škotsku, a zbog pretenzija na francuski presto izazvao Stogodišnji rat (1337-1453) s Francuskom.

1527. -
Umro je italijanski političar i pisac Nikolo Makijaveli (Nickolo Machiavelli), autor dela "Vladalac", u kojem je izneo shvatanje da vladar ne treba da bira sredstva da bi postigao cilj, iz čega je kasnije izveden pojam "makijavelizam".

1791. -
Francuski kralj Luj XVI (Louis) i kraljica Marija Antoaneta (Marie Antoinette), otkriveni su u pokušaju bekstva i uhapšeni kod Varena, a dve godine kasnije pogubljeni na giljotini.

1813. -
U bici kod Vitorije, britanska vojska pod vođstvom vojvode od Velingtona (Wellington) porazila je snage Napoleonovog brata Žozefa (Joseph), kralja Španije. Time je završena francuska vladavina u Španiji.

1852. -
Umro je nemački pedagog Fridrih Frebel (Friedrich Froebel), koji je 1840. osnovao prvi dečiji vrtić.

1881. -
Knez Milan Obrenović obeležio je srebrnim budakom početak gradnje pruge Beograd-Niš, prve železničke pruge u Srbiji. Prvi putnički voz ka Nišu krenuo je sa beogradske železničke stanice 3. septembra 1884.

1905. -
Rođen je francuski pisac i filozof egzistencijalista Žan-Pol Sartr (Jean Paul Sartre). Nobelovu nagradu za književnost dobio je 1964, ali je odbio da je primi ("Mučnina", "Zid", "Biće i ništavilo", "Iza zatvorenih vrata", "Prljave ruke").

1905. -
Jean-Paul Sartre, French playwright

1908. -
Umro je ruski kompozitor i dirigent Nikolaj Andrejevič Rimski-Korsakov, član muzičke grupe "Velika petorica" ("Šeherezada", "Španski kapričo"). Napisao je popularni priručnik "Principi orkestracije".
Oslanjao se na muzičke motive ruskog i azijskih naroda. Veoma je značajan i kao muzički pedagog: medju njegovim učenicima su bili i Igor Stravinski i Sergej Prokofjev.
Napisao je "Principe orkestracije", standardni priručnik na svim muzičkim akademijama u svetu.
Dela: opere "Sadko", "Zlatni petao", "Snjeguročka", "Carska nevesta", simfonijske kompozicije "Fantazija na srpske teme", "Šeherezada", "Španski kapričo".



1919. -
Po naređenju admirala Rojtera (Reuter), posada nemačke ratne flote potopila je većinu svojih brodova (preko 70) koji su, nakon kapitulacije Nemačke u Prvom svetskom ratu, bili stacionirani u britanskoj pomorskoj bazi Skepe Flou u Škotskoj.

1933. -
Rođena je francuska književnica Fransoaz Kuare (Francoise Ljuarez), poznata kao Fransoaz Sagan. Proslavila se prvim romanom "Dobar dan tugo", koji je štampan u milionskim tiražima.

1937. -
Wimbledon was televised for the first time

1942. -
Nemački Severnoafrički korpus feldmaršala Ervina Romela (Ernjin Rommel) zauzeo je u Drugom svetskom ratu grad Tobruk u Libiji i zarobio 25.000 britanskih vojnika.

1945. -
Japanske trupe na ostrvu Okinava, koje je služilo kao poslednja odbrana Japana u Drugom svetskom ratu, predale su se Amerikancima.

1945. -
A new communist government in Poland was established

1948. -
Producentska kuća Kolumbija Rekords proizvela je prvu uspešnu longplej ploču od vinil plastike.

1956. -
East Germany announced the release of 19,000 political prisoners

1963. -
Predsednik Francuske Šarl de Gol (Charles de Gaulle) povukao je pomorske snage iz NATO-a. Sledeći politiku nezavisnosti Francuska je 1966. napustila Vojni komitet NATO-a.

1963. -
Kardinal Đovani Batista Montini (Giovanni Battista) postao je papa Pavle VI, nakon smrti pape Jovana XIII. Kao pobornik reformske struje u katoličkoj crkvi ukinuo je 1966. indeks zabranjenih knjiga, reorganizovao vatikansku kuriju, zalagao se za miroljubiva rešenja međunarodnih sporova i normalizovanje odnosa s komunističkim zemljama.

1969. -
Umrla je američka teniserka Morin Konoli (Maureen Connolly), nazvana Mala Mo. Godine 1953. postala je prva teniserka u istoriji ovog sporta koja je osvojila sva četiri Gren slem turnira.



1970. -
Umro je indonežanski državnik Ahmed Sukarno, prvi predsednik Indonezije (1945-67) nakon sticanja nezavisnost od Holandije i jedan od lidera Pokreta nesvrstanih zemalja.

1970. -
U finalu svetskog fudbalskog prvenstva Brazil je u Sjudad Meksiku pobedio Italiju sa 4:1 i postao prvi trostruki osvajač trofeja Žila Rimea (Jules Rimet).

1973. -
Nixon & Brezhnev signed an arms limitation agreement

1978. -
Prvi put prikazan mjuzikl 'Evita' u Londonu.

1981. -
Na opštim izborima u Francuskoj ubedljivo su pobedili socijalisti i postali najjača partija sa 38 procenata ukupnih glasova. Lider socijalista Fransoa Miteran (Francois Mitterrand) u maju iste godine postao je predsednik Francuske.

1982. -
Rođen je Princ Vilijam (William), sin princa Čarlsa i princeze Dajane.

1990. -
U Mađarskoj je zvanično ponovo otvorena berza, koju su komunističke vlasti zatvorile 42 godine ranije.

1990. -
U zemljotresu na severu Irana poginulo je oko 100.000 ljudi.

2000. -
U Beogradu je umro publicista i politikolog Slobodan Inić, jedan od osnivača Demokratske stranke.

2001. -
Bivši direktor Radio-televizije Srbije (RTS) Dragoljub Milanović osuđen je na deset godina zatvora zbog pogibije 16 radnika te televizije u NATO bombardovanju 23. aprila

1999. Po pravosnažnosti presude 20. maja 2001, Milanović se dva meseca krio u Crnoj Gori, gde je uhapšen u policijskoj akciji "Sablja" i sproveden u zatvor Zabela kod Požarevca.

2001. -
Umro je veteran američkog bluza Džon Li Huker (83), koji je svojim retkim, hipnotičkim stilom sviranja gitare uticao na generacije rok i folk zvezda.

2003. -
Umro je Leon Uris (7, američki pisac bestselera, poznat po romanu "Egzodus", koji je objavljen 1958. godine.

[Kathy]

Dogodilo se na današnji dan

Danas je nedelja, 22. jun, 174. dan 2008. Do kraja godine ima 192 dana.



1533.
Posle neuspele opsade Beča 1529. i bezuspešnog
pohoda na prestonicu Habzburga 1532, turski sultan Sulejman II morao
je da pristane na ugovor o miru.

1535.
Mesec dana nakon što ga je papa proizveo u
kardinala, u Londonu je pogubljen Džon Fišer, pošto je odbio da
kralja Henrija VIII prizna za poglavara novoformirane Engleske
crkve.

1805.
Rođen je italijanski revolucionar Djuzepe Macini,
glavni ideolog nacionalnog pokreta Italijana u 19. veku i jedan od
tvoraca moderne italijanske države. U Marselju je 1831. osnovao
revolucionarno udruženje italijanskih nacionalista ''Mlada Italija''
i aktivno je učestvovao u borbama za oslobođenje i ujedinjenje
Italije, naročito 1848. i 1849 (najviše protiv Austrije).

1815.
Francuski car Napoleon I je - četiri dana posle
poraza njegove armije kod Vaterloa - drugi put abdicirao i potom je
odveden na ostrvo Sveta Jelena u Atlantskom okeanu gde je umro 1821.
Postoje ozbiljne indicije da je otrovan.

1826.
Rođen je srpski pisac Bogoboj Atanacković.
Kršteno ime bilo mu je Timotej, ali ga je on promenio u duhu
tadašnjih romantičarskih shvatanja, kao i Djura Daničić ili
Stojan Novaković. Jedan je od začetnika nove srpske književnosti.
Tokom studija u Beču upoznao je Vuka Karadžića, Branka
Radičevića, Djuru Daničića i postao oduševljeni pobornik
Karadžićevih reformi. Aktivno je učestvovao u radu Majske
Skupštine u Sremskim Karlovcima 1848. Bio je jedno vreme sekretar
episkopa bačkog Platona Atanackovića, koji je takođe mnogo
učinio na polju srpske kulture. Dela: roman ''Dva idola'', pripovetke
''Bunjevka'', ''Darak'', ''Srpkinja''.

1826.
Na inicijativu južnoameričkog revolucionara i
državnika Simona Bolivara, u Panami (koja je tada bila u sastavu
Kolumbije) je održan Panamerički kongres radi ujedinjenja
latinoameričkih država. Pokušaj nije uspeo, zato što su te
zemlje - tek oslobođene od španskih i portugalskih kolonijalnih
vlasti - imale suprotne političke i ekonomske interese.

1874.
Uspostavljena je prva telegrafska veza između
Brazila i Evrope.

1898.
Rođen je nemački pisac Erih Paul Kramner, poznat
kao Erih Marija Remark, koji je romanom ''Na zapadu ništa novo'',
pisanom u naturalističkom maniru, predočio besmisao ljudske
klanice tokom Prvog svetskog rata. I ostala njegova dela -
zahvaljujući spretnosti u komponovanju radnje, jednostavnom stilu,
ograničenom broju likova i temama poput rata i okupacije - naišla
su na izuzetan prijem kod čitalaca širom sveta. Knjige tog
antimilitariste, koji je opisivao okrutnost nacizma i rasističko
ludilo, spaljivane su u takozvanom Trećem rajhu na lomačama.
Emigrirao je 1932. u Švajcarsku, zatim u Sjedinjene države i 1947.
postao je državljanin SAD. Ostala dela: ''Povratak'', ''Tri ratna
druga'', ''Nebo ne zna za miljenike'', ''Iskra života'', ''Crni obelisk'',
''Trijumfalna kapija'', ''Ljubi bližnjeg svoga'', ''Vreme života i
vreme smrti''.



1906.
Rođen je američki filmski scenarista, producent i
reditelj austrijskog porekla Bili Vajlder, koji je najčešće
režirao lake komedije sa satiričnom crtom, ali je pravo
stvaralačko umeće iskazao u društvenim dramama prepunim cinizma.
Nagrađivan je na festivalima u Kanu i Veneciji i osvojio je
nekoliko Oskara. Filmovi: ''Propali izlet'', ''Bulevar sumraka'',
''Stalag 17'', ''Sabrina'', ''Duh Sent Luisa'', ''Ljubav popodne'', ''Svedok
optužbe'', ''Neki to vole vruće'', ''Apartman'', ''Jedan, dva, tri'',
''Slatka Irma'', ''Privatni život Šerloka Holmsa'', ''Fedora'', ''Sedam
godina vernosti''.

1940.
Vrhovna komanda francuske vojske potpisala je u
Drugom svetskom ratu bezuslovnu kapitulaciju pred nacističkom
Nemačkom. Kapitulacija je potpisana u Kompijenju, u istom
železničkom vagonu u kom je Nemačka potpisala kapitulaciju u
Prvom svetskom ratu. Posle poraza, formirana je vlada maršala
Anrija Petena, koja je sarađivala s nacistima i borila se protiv
francuskog Pokreta otpora. Veći deo Francuske nalazio se pod
drektnom nemačkom okupacijom.

1941.
Nemačka je u Drugom svetskom ratu, duž cele
granične linije između Baltičkog i Crnog mora, sa više od 150
divizija napala ŠSR. Planom nacističkog vođe Adolfa Hitlera
nazvanim ''Barbarosa'' bilo je predviđeno uništenje sovjetskih
armija u graničnim oblastima i brzo zauzimanje evropskog dela ŠSR.
Nemačka armija sa četiri miliona vojnika, 3.300 tenkova i 2.000
aviona, u početku je veoma brzo napredovala, ali je već na samom
kraju 1941. bilo jasno da je plan za brzo uništenje sovjetske
Rusije doživeo neuspeh.

1941.
Italija i Rumunija objavile su u Drugom svetskom
ratu - rat ŠSR-u.

1941.
Povodom napada Nemačke na ŠSR u Drugom svetskom
ratu, Centralni komitet Komunističke partije Jugoslavije uputio je
proglas narodima Jugoslavije da se pripreme za ustanak protiv
nacističkih okupatora. Simptomatično je da rukovodstvo KPJ nije
započelo ustanak kada je okupirana i rasparčana Jugoslavija, nego
kada je napadnut ŠSR.

1949.
Rođena je američka filmska glumica Meri Luiz,
poznata kao Meril Strip, dobitnica Oskara za filmove ''Julija'',
''Kramer protiv Kramera'' i ''Sofijin izbor''. Ostali filmovi: ''Lovac na
jelene'', ''Menhetn'', ''Zavođenje Džoa Tinana'', ''Senator'', ''Ženska
francuskog poručnika'', ''U tišini noći'', ''Obilje'',
''Zaljubljivanje'', ''Moja Afrika'', ''Muzika mog srca''.



1969.
Umrla je američka filmska glumica i pevačica
Džudi Garland, koja se proslavila već kao devojčica ulogom u
filmu ''Čarobnjak iz Oza'' za koju je dobila Oskara. Izvrsno je
tumačila uloge i u filmovima Vinsenta Minelija, jednog od pet
njenih muževa - njihova ćerka Lajza Mineli takođe je ostvarila
sjajnu pevačku i glumačku karijeru. Ostali filmovi: ''Bebe u
vojsci'', ''Osnujmo orkestar'', ''Bebe na Brodveju'', ''Mala Neli Keli'',
''Sretni me u Sent Luisu'', ''Časovnik'', ''Zigfildove ludosti'',
''Pirat'', ''Zvezda je rođena''.

1987.
Umro je američki filmski glumac i igrač Fred
Aster, jedan od najvećih holivudskih zabavljača. Filmovi:
'Roberta'', ''Vesela raspuštenica'', ''Vreme svinga'', ''Cilinder'',
''Brodvejska melodija'', ''Nikad nećeš postati bogat'', ''Uskršnja
parada'', ''Smešno lice'', ''Na plaži'', ''Diži zavesu''.



1992.
Kosturi pronađeni blizu ruskog grada Jekaterinburga
(u sovjetsko vreme Sverdlovsk) identifikovani su kao zemni ostaci
ruskog cara Nikolaja II i njegovog maloletnog sina Aleksandra. Na
osnovu naredbe vođe Oktobarske revolucije Lenjina, boljševici su u
leto 1918. u Jekaterinburgu streljali celu carsku porodicu - cara,
caricu, njihovo petoro dece, ličnog lekara i pratnju - potom ih
iskasapili i pokopali na tajnom mestu.

2000.
Najmanje 130 ljudi se udavilo kada je potonuo
feribot u reci Jangcekjang blizu grada Ludžou u provinciji Sečuan.

2006.
Ministar spoljnih poslova Srbije Vuk Drašković
potpisao je u Beogradu sa ministrom spoljnih poslova Crne Gore
Miodragom Vlahovićem protokol o uspostavljanju diplomatskih odnosa
Republike Srbije i Republike Crne Gore na nivou ambasadora.

[Kathy]

Dogodilo se na današnji dan

Danas je ponedeljak, 23. jun, 175. dan 2008. Do kraja godine ima 191 dan.

79. -
Umro je rimski imperator Vespazijan.

1501. -
Portugalski pomorac Pedro Kabral (Cabral) vratio se s putovanja na kojem je zaposeo područje današnjeg Brazila i nazvao ga Ilha da Vera Kruz. Prva naselja na tom području Portugalci su osnovali 1521. godine.

1537. -
Na povratku u Španiju umro je španski istraživač Pedro Mendoza. Bio je vođa ekspedicije za istraživanje Južne Amerike koja je stigla do područja Rio de la Plata, a 1536. osnovao je naselje Buenos Aires

1611. -
Engleski istraživač Henri Hadson (Henry Hudson), poznat po pokušajima da otkrije morski put iz Evrope u Aziju preko Arktika, nestao je u Hadsonovom zalivu gde ga je ostavila pobunjena posada broda "Diskaveri". Tokom istraživanja Severnog ledenog okeana otkrio je more i moreuz koji su po njemu dobili nazive.

1668. -
Rođen je italijanski filozof, istoričar i teoretičar prava Đovani Batista Viko (Giovanni Battista Vico), osnivač filozofije istorije i preteča moderne estetike.

1757. -
Britanci su pobedom nad francuskim saveznikom indijskim