Dogodilo se na današnji dan

[Kathy]

Dogodilo se na današnji dan

Danas je nedelja, 30. mart, 90. dan 2008. Do kraja godine ima 276 dana.


1135.
Rođen je jevrejski filozof, lekar, matematičar i
astronom Mojsije ben Majmon, poznat kao Majmonides, sledbenik
Aristotela, najveći jevrejski filozof srednjeg veka. U najvažnijem
filozofskom delu ''Vodič ljubavi'' pokušao je da zasnuje religiju na
racionalnim osnovama, što je izazvalo žestoku osudu ortodoksnih
pristalica judaizma. Napisao je više astronomskih i matematičkih
rasprava i 18 medicinskih traktata s teorijama znatno ispred vremena
u kojem je živeo.

1853.
Rođen je holandski slikar Vinsent van Gog, jedan od
najoriginalnijih i najtemperamentnijih u istoriji slikarstva. Slikao
je žarkim bojama, a njegova ekspresivna dela prodorne snage,
neprevaziđena su u neposrednom izražavanju psihičkih stanja.
Nepriznat za života, praćen je mnogim nedaćama koje su ga bacale
u duboku depresiju. U nervnom rastrojstvu ubio se 1890. Njegova dela
- oko 850 slika i više od 900 crteža, mahom pejzaža, portreta i
mrtvih priroda - presudno su uticala na modernu umetnost.



1856.
U Parizu je mirovnim ugovorom okončan Krimski rat
vođen od 1953. između Rusije i Otomanskog carstva, kojem su se
priključile Francuska, Velika Britanija i Sardinska kraljevina
(Pijemont). Jednom od odredaba zagarantovana je unutrašnja
samostalnost Srbije, ali je Turcima dopušteno da zadrže posede u
nekim većim gradovima.

1867.
Senatu SAD podnesen je najneobičniji ugovor novijeg
vremena - o kupovini od Rusije Aljaske, teritorije od milion i po
kvadratnih kilometara, za samo 7,2 miliona dolara. Vrednost Aljaske
se pokazala već 1897. kad je otkriveno zlato, kasnije bogata
nalazišta mnogih ruda, najzad i nafta.

1894.
Rođen je ruski konstruktor aviona Sergej
Vladimirovič Iljušin, koji je tokom tri decenije konstruisao više
od 50 tipova aviona. Posebno je poznat po oklopnom jurišnom avionu
''Il-2'' za potrebe sovjetskog ratnog vazduhoplovstva u Drugom
svetskom ratu i putničkim avionima konstruisanim posle rata
(''Il-12'', ''Il-18'', ''Il-62'', ''Il-86'').

1905.
Grci su na Kritu podigli ustanak protiv turske
vladavine. To grčko ostrvo u Sredozemnom moru pripalo je Grčkoj
1913, posle balkanskih ratova.

1940.
Japan je uspostavio marionetsku vladu u okupiranoj
Kini.

1944.
Britanski i američki bombarderi zasuli su drugi put
u Drugom svetskom ratu Niš tepihom bombi, usmrtivši najmanje 50
srpskih civila. Prilikom prvog bombardovanja grada u oktobru 1943,
poginulo je više od 250 ljudi.

1945.
Sovjetska armija je u Drugom svetskom ratu
oslobodila baltičku luku Dancig (sadašnji Gdanjsk).

1950.
Umro je francuski državnik Leon Blum, vođa
Socijalističke stranke od osnivanja 1920, prvi socijalista premijer
Francuske. Predvodio je vladu Narodnog fronta 1936. i 1937. i u
proleće 1938, a treći put bio je premijer 1946. i 1947. U Drugom
svetskom ratu Nemci su ga internirali u koncentracioni logor Dahau.

1967.
NATO je zatvorio vojne štabove u Francuskoj, pošto
je predsednik Šarl de Gol odlučio da povuče zemlju iz tog
zapadnog vojnog saveza pod dominacijom SAD.

1973.
Poslednji kontingent trupa SAD napustio je Južni
Vijetnam, okončavajući direktno vojno uplitanje Vašingtona u
Vijetnamski rat, tokom kojeg je poginulo više od 58.000 američkih
vojnika. Uz smanjenu pomoć pokrovitelja s druge strane Tihog
okeana, marionetski sajgonski režim srušen je 1975, posle čega su
ujedinjeni Severni i Južni Vijetnam.



1973.
S glavne železničke stanice u Beogradu ispraćena
je poslednja kompozicija s lokomotivom na parnu vuču.

1974.
Prvi kineski putnički avion sleteo je u Njujork.

1979.
Iranci su na dvodnevnom referendumu ubedljivom
većinom izglasali uspostavljanje islamske republike.

1981.
Predsednika SAD Ronalda Regana, u trenutku dok je
izlazio iz jednog hotela u Vašingtonu, lakše je ranio atentator
Džon Hinkli.

1983.
Umro je srpski političar i pisac Rodoljub
Čolaković, učesnik građanskog rata u Španiji i jedan od
organizatora ustanka u Srbiji u Drugom svetskom ratu. Kao pripadnik
levičarske terorističke organizacije ''Crvena pravda'' 1921.
uhapšen je i osuđen na 12 godina zatvora pod optužbom za
umešanost u atentat na ministra unutrašnjih poslova Milorada
Draškovića. Na robiji je s Mošom Pijade preveo prvi to
'Kapitala'' Karla Marksa i ''Bedu filozofije''. Dela: ''Španija u
plamenu'', ''Kuća oplakana'', ''Zapisi iz narodnooslobodilačkog rata'',
''Utisci iz Indije'', ''Susreti i sjećanja'', ''Kazivanje o jednom
pokoljenju''.

1986.
Umro je američki filmski glumac Džejms Kegni,
umetnik nesvakidašnje energije i ekspresivnosti, koji je u žanru
kriminalističkog filma bio personfikacija ''anđela garava lica'',
folklornog heroja epohe prohibicije i velike ekonomske krize.
Filmovi: ''Državni neprijatelj'', ''Grešnikov odmor'', ''Prolaz za
pakao'', ''Huk gomile'', ''Pobednik uzima sve'', ''Anđeli garava lica'',
'San letnje noći'', ''Oklahoma Kid'', ''Jenki Dudl Dandi'' (Oskar), ''Krv
na suncu'', ''Belo usijanje'', ''Cena slave'', ''Čovek sa hiljadu lica'',
''Jedan, dva, tri'', ''Regtajm''.



1990.
Parlament Estonije proglasio je ŠSR okupatorskom
silom i zatražio punu nezavisnost.

1993.
Vlada u Skoplju odbacila je naziv ''Bivša
Jugoslovenska Republika Makedonija'', koji su predložili
međunarodni posrednici radi priznavanja novostvorene države i
njenog prijema u UN.

1997.
U bombaškom napadu tokom mitinga u glavnom gradu
Kambodže Pnom Penu, ubijeno je 10 i ranjeno više od 100 ljudi,
uključujući vodeće kambodžanske opozicione političare.

1999.
U trećem napadu na čačansku fabriku ''Sloboda'' od
početka NATO agresije na Saveznu Republiku Jugoslaviju, gotovo
sasvim su uništeni pogoni za proizvodnju usisivača, električnih
šporeta i ostale bele tehnike, a šteta posle vazdušnih udara
procenjena je na najmanje 300 miliona dolara.

1999.
Francuski list ''Parizijen'' objavio je fotografiju
olupine američkog aviona ''F-117A'' u blizini Teočaka u
severoistočnoj Bosni, pored koje su stražarili američki vojnici.

2003.
U Njujorku su čak i barovi i restorani proglašeni
nepušačkim zonama.

2005.
Umro je srpski pozorišni reditelj Miroslav
Belović, član Jugoslovenskog dramskog pozorišta (JDP) od 1948.
godine. Kao pedagog radio je na Akademiji za pozorišnu umetnost
(kasnije FDU) od njenog osnivanja 1949. godine. Upravnik JDP bio je
od 1963. do 1966. godine. Najznačajnije Belovićeve režije na
sceni JDP-a bile su Plaut - ''Hvalisavi vojnik'', Šon O'Kejsi - ''Plug
i zvezde'', Georg Bihner - ''Dantonova smrt'', Jovan Hristić -
''Savonarola i njegovi prijatelji'', Belović i Stevan Pešić - ''Omer
i Merima'', Slavomir Mrožek - ''Tango'', Marin Benetović -
''Hvarkinja'', '', Branislav Nušić - ''Mister Dolar'', Marin Držić -
''Dundo Maroje'', Nušić - ''Ne očajavajte nikad!''...

2006.
Španski parlament usvojio je plan autonomije
Katalonije. Španski parlament usvojio je kontroverzni plan
proširenja autonomije Katalonije, kojim se toj regiji daju veća
ovlašćenja u oblasti finansija i pravosuđa, ali i atributi nacije
- do tada pripisivani isključivo Španiji kao državi. Plan su
podržali poslanici socialističke vlade, dok su poslanici desne
Narodne partije bili protiv. Opozicija je ocenila da je predlog
katalonskog regionalnog parlamenta, poznat i kao novi statut
Katalonije, neustavan i da predstavlja pretnju za jedinstvo
Španije. Među partijama koje su glasale protiv plana o autonomiji
bila je i separatistička katalonska partija ERC, koja je ocenila da
plan ''ne ide dovoljno daleko'' u smislu daljeg osamostaljenja
Katalonije.

2006.
Umro je bivši predsednik Estonije Lenart Meri,
ključna ličnost pokreta za nezavisnost te baltičke zemlje. Meri -
državnik, pisac i reditelj - bio je predsednik Estonije od 1992. do 2001.

2007.
Najmanje 54 osobe, od kojih su većina stranci iz
raznih islamskih zemalja, ubijene su u sukobima između terorista
povezanih sa Al Kaidom i pripadnika pakistanskih plemena u regionu
Južni Vaziristan. Reč je provinciji na granici sa Avganistanom,
koja služi kao baza talibanskim pobunjenicima.

2007.
Umro je Božidar Kovaček, srpski književnik,
profesor, teatrolog, predsednik Matice srpske. Kovaček je rođen
1930. godine u Bosanskoj Dubici. Gimnaziju je završio u Novom Sadu,
a Filozofski fakultet u Beogradu, gde je doktorirao 1963. sa tezom o
Jovanu Djorđeviću. Predavao je narodnu književnost i opšti kurs
istorije jugoslovenske književnosti na Filozofskom fakultetu u
Novom Sadu. Bio je upravnik Biblioteke Matice srpske, redovni
profesor i dekan novosadske Akademije umetnosti, a naučne oblasti
bile su mu istorija srpske književnosti i kulture 18. i 19. veka.
Bio je osnivač i glavni urednik časopisa za scenske umetnosti i
muziku, predsednik Upravnog odbora Sterijinog pozorja i
potpredsednik Vukove zadužbine. Objavio je mnoga dela iz istorije
književnosti i teatrologije.

[Kathy]

Dogodilo se na današnji dan

Danas je ponedeljak, 31. mart, 91. dan 2008. Do kraja godine ima 275 dana.

1492.
Kralj Fernando V Katolički dao je Jevrejima rok od tri meseca da pređu u rimokatoličku veru ili da napuste Španiju.

1547.
Umro je francuski kralj Fransoa I, koji je Bolonjskim konkordatom 1516. osigurao prevlast krune nad rimokatoličkom crkvom u Francuskoj. Od dolaska na presto 1515. nastojao je da postane rimsko-nemački car, što je 1519. uspeo njegov ljuti rival Karlo V, protiv kojeg je potom vodio četiri rata. Zarobljen je u bici kod Pavije 1525, ali je uspeo da se izbavi i 1536. uspostavio je savez sa Otomanskim carstvom protiv Habsburgovaca. Zaslužan je za razvoj francuske umetnosti i nauke.

1596.
Rođen je francuski filozof, matematičar i fizičar Rene Dekart, osnivač novovekovne evropske filozofije, posebno modernog racionalizma, koji je označio prekid sa skolastikom. Prema njegovom učenju, u osnovi svega su različite supstance, jedna osnova svakog mišljenja i svesti, Res cogitans (misleća stvar), a druga svake telesnosti, Res extensa (prostiruća stvar). Verodostojnost postojanja tih supstanci postiže se samo pomoću ontološkog aksioma Cogito, ergo sum (mislim, dakle jesam). Razlog i svrhu postojanja tih dveju supstanci čini treća apsolutna supstanca - Bog. Tvorac je novovekovne opšte metodologije i epistemologije, koje su veoma uticale na potonje naučno mišljenje. Takođe je jedan od tvoraca analitičke geometrije, a u matematiku je uveo promenljivu veličinu i funkciju, odnosno kretanje i dijalektiku, što je bila prelomna tačka u razvoju matematike. Dela: ''Rasprava o metodi'', ''Pravila za rukovođenje umom'', ''Meditacije o prvoj filozofiji'', ''Rasprava o strastima duše'', ''Principi filozofije'', ''Geometrija''.

1631.
Umro je engleski pisac Džon Don, najveći među metafizičkim pesnicima, verovatno najveći ljubavni pesnik na engleskom jeziku. Sukobe tela i duha, individualne vere i opšte razočaranosti, izrazio je jezikom lišenim teatralnosti, karakterističnom za savremenike. Njegova lirika sjedinjava strast i intelekt i odlikuje se složenošću ideja. Dela: elegije, satire, poslanice, epigrami, religiozne pesme.

1732.
Rođen je austrijski kompozitor Franc Jozef Hajdn predstavnik ''bečkih klasičara'', koji je otkrio dotad neistraženo polje narodne muzike, inspirišući se nemačkim, austrijskim, mađarskim, francuskim, ruskim folklorom. Bio je tri decenije kapelmajstor na dvoru mađarske magnatske porodice grofova Esterhazi, a dvaput je putovao u Englesku, gde je stekao svetsku slavu i komponovao najzrelija dela. Napisao je 104 simfonije, 83 gudačka kvarteta, više od 20 opera, klavirske sonate, crkvenu muziku. Njegova muzika puna je stvarnog života, komunikativna je i na prisni i jednostavan način univerzalna. Njegova dela poslužila sa kao podloga za današnju austrijsku i nemačku himnu. Dela: simfonije ''Jutro'', ''Podne'', ''Veče'', ''Marija Terezija'', ''Oproštajna'', ''Oksfordska'', ''Kraljica'', ''Časovnik'', ''Medved'', ''Kokoška'', ''Vojna'', gudački kvarteti ''Sunčevi kvarteti'', ''Ruski kvarteti'', oratorijum ''Stvaranje sveta'', ''Godišnja doba'', opera ''Apotekar''.



1837.
Umro je engleski slikar Džon Kanstebl, jedan od tvoraca modernog pejzaža u evropskom slikarstvu. Njegova platna odlikuje jednostavnost motiva, slobodan potez i prozračnost atmosfere, čime je znatno uticao na francuske impresioniste.

1854.
Japan je sa SAD potpisao prvi sporazum o otvaranju luka Šimoda i Hakodate za američke trgovce, čime je okončana izolacija te zemlje.

1855.
Umrla je engleska književnica irskog porekla Šarlota Bronte, koja se proslavila već prvim romanom ''Džejn Ejr''. S mlađim sestrama Emilijom i Anom napisala je zbirku pesama. Ostala dela: ''Vileta'', ''Profesor i Ema''.

1889.
Otvorena je Ajfelova kula, tada najviša građevina u svetu, čija je 300 metara visoka čelična konstrukcija nadvisila Pariz i postala jedno od njegovih glavnih znamenitosti. Kulu sagrađenu povodom Svetske izložbe konstruisao je francuski inženjer Aleksandar Gistav Ajfel.



1904.
Rođen je srpski slikar Djorđe Andrejević Kun, član Srpske akademije nauka i umetnosti. Slikarstvo je učio u Beogradu, Veneciji, Milanu, Firenci, Rimu i Parizu. U predratnoj Jugoslaviji najviše je slikao prizore socijalne stvarnosti i društvenog revolta, a kao učesnik građanskog rata u Španiji od 1936. do 1939. i Narodnooslobodilačke borbe od 1941, prizore iz rata. Radio je velike kompozicije, portrete, mrtve prirode i figure, crteže, gravire, grafičke mape (''Krvavo zlato'', ''Za slobodu'', ''Partizani'').

1917.
SAD su od Danske preuzele Zapadnoindijska ostrva u Karipskom moru, istočno od Portorika, i nazvale ih Devičanska ostrva, koja su posle otvaranja Panamskog kanala 1914. postala strateški važna. Sporazum o kupovini tih ostrva za 25 miliona dolara sklopljen je u avgustu 1916. Velika Britanija je držala šest većih i 25 malih ostrva arhipelaga, a Danska tri veća i 50 malih.

1948.
Kongres SAD usvojio je Maršalov plan četvorogodišnje pomoći evropskim zemljama posle Drugog svetskog rata, nazvan tako prema tvorcu plana, državnom sekretaru generalu Džordžu Maršalu. Vlada SAD je u okviru tog plana dodelila 15 milijardi dolara zapadnoevropskim zemljama.

1948.
Umro je češki pisac i novinar jevrejskog porekla Egon Ervin Kiš, otac modernog novinarstva. Bio je majstor reportaže, poznat po nadimku ''leteći reporter'', kako je glasio naslov jedne njegove knjige. Putovao je po Rusiji, Americi, Kini, Meksiku, Nemačkoj i drugim zapadnoevropskim zemljama. Bio je i u Srbiji 1914. i u knjizi ''Zapiši to, Kiš'' opisao je vojni pohod Austro-Ugarske na Srbiju u Prvom svetskom ratu i herojski otpor srpske armije. Njegove reportaže su spoj vešto odabranih činjenica i pronicljivog tumačenja iz perspektive angažovanog posmatrača događaja. Dela: knige reportaža ''Zapiši to, Kiš'', ''Leteći reporter'', ''Carevi, popovi, boljševici'', ''Raj Amerika'', ''Tajna Kina'', ''Otkrića u Meksiku'', ''Sajam senzacija'', ''Pustolovine na pet kontinenata''.

1949.
Njufaundlend se priključio Kanadi kao deseta provincija.

1971.
Umro je srpski pravni filozof i stručnjak za krivično pravo Toma Živanović, profesor Beogradskog univerziteta, član Srpske akademije nauka i umetnosti. Dela: ''Osnovni problemi krivičnog prava'', ''Sistem sintetičke pravne filozofije'', ''Osnovi krivičnog prava'', ''Osnovi vojnog krivičnog prava'', ''O istupima'', ''Sistem rasprava o sistemu krivičnog prava i primeni u drugim pravnim i vanpravnim naukama'', ''Osnovi krivičnog prava kraljevine Jugoslavije''.

1971.
Američki poručnik Vilijam Kel osuđen je na doživotnu robiju (kazna je potom smanjena na 20 godina) zbog toga što je u Vijetnamskom ratu u martu 1968. komandovao tokom masakra civila u selu Mi Laj.

1979.
Isplovljavanjem razarača ''London'' iz luke u Valeti, posle 181 godine okončane su vojne veze Velike Britanije i Malte.

1980.
Umro je afroamerički atletičar Džesi Ovens, jedan od najvećih sportista 20. veka, koji je osvojio četiri zlatne medalje na Olimpijskim igrama u Berlinu 1936. Pobedama na 100 i 200 metara, u štafeti 4x100 metara i skoku u dalj izbezumio je nacističkog vođu Adolfa Hitlera, koji nije mogao da podnese takve uspehe jednog crnca nad pripadnicima ''više rase'' i povukao se iz počasne lože kako bi izbegao da se rukuje s njim.




1983.
Zemljotres je razorio kolumbijski grad Popajan, usmrtivši najmanje 500 ljudi.

1986.
Meksički avion ''boing 727'', na liniji Siudad Meksiko-Los Anđeles, srušio se u planinama centralnog Meksika i nesreću nije preživeo niko od 166 ljudi u letilici.

1991.
Prve višepartijske izbore u Albaniji dobili su komunisti, ali je opozicija pobedila u Tirani i ostalim većim gradovima.

1993.
Savet bezbednosti UN usvojio je odluku o upotrebi vojne sile protiv prekršilaca u zoni zabranjenih letova nad Bosnom i Hercegovinom, pojačavajući tako pritisak na Vojsku Republike Srpske. Odlučeno je da bude oboren svaki avion koji se bez odobrenja nađe u tom prostoru, a za glavnog izvršioca odluke određen je NATO.

1994.
Izrael i PLO potpisali su sporazum o međunarodnim posmatračima u gradu Hebronu na Zapadnoj obali, čime je Izrael prvi put pristao na međunarodno prisustvo na okupiranim teritorijama otkad ih je zauzeo u ratu 1967.

1995.
Savet bezbednosti UN usvojio je tri zasebne rezolucije kojima su mirovne snage u prethodnoj Jugoslaviji podeljene na tri dela - za BiH, za Hrvatsku i za Bivšu Jugoslovensku Republiku Makedoniju.

1995.
Putnički avion rumunske kompanije ''Tarom'' srušio se ubrzo posle poletanja iz Bukurešta ka Briselu i tom prilikom je poginulo svih 60 putnika i članova posade.

1999.
Na teritoriji Srbije, u blizini granice s Makedonijom, vojnici Prištinskog korpusa Vojske Jugoslavije zarobili su dvojicu američkih narednika i jednog vojnika.

1999.
Francuska novinska agencija AFP - čiji je izveštač obišao gradski fudbalski stadion u Prištini, uverivši se da je objekat prazan a trava na terenu netaknuta - demantovala je tvrdnje NATO da je stadion pretvoren u koncentracioni logor na kojem je zatočeno 100.000 Albanaca.

2001.
U Holandiji su venčana četiri para homoseksualaca na osnovu novog holandskog zakona kojim je to dozvoljeno.

2005.
Umrla je Amerikanka Teri Skjavo, posle 15 godina provedenih u komi, pošto je sud, nakon sedam godina dugog procesa između supruga i roditelja bolesnice, koji su na sve moguće načine pokušavali da joj produže život, dozvolio da ona bude isključena s aparata za veštačku ishranu.

2005.
Princ Albert od Monaka preuzeo je, kao regent, dužnosti svog teško obolelog oca, princa Renijea III.

2006.
Najmanje 70 ljudi je poginulo, a skoro 1.200 je povređeno u tri snažna zemljotresa koja su pogodila zapad Irana. Šteta je pričinjena u 200 sela, dok je nekoliko njih potpuno sravnjeno sa zemljom.

[Kathy]

Dogodilo se na danasnji dan

Danas je utorak, 1. april, 92. dan 2008. Do kraja godine ima 274 dana.


1572. -
Ustankom protestanata protiv španskog kralja Filipa II Holandija je počela borbu za samostalnost. U narednim decenijama, zajedno sa Engleskom, Holandija je vodila bespoštednu borbu za prevlast nad morima i kolonijama sa već oslabljenom Španijom.

1815. -
Rođen je nemački državnik i političar Oto fon Bizmark,(Otto von Bismark) prvi kancelar ujedinjenog nemačkog carstva, poznat kao "gvozdeni kancelar". Predsedavao je Berlinskim kongresom 1878. godine na kojem su evropske sile uspostavile nov odnos snaga na jugoistoku Evrope - osujećena je namera Rusije za stvaranje velike Bugarske, a Srbija i Crna Gora stekle su međunarodno priznanje.



1868. -
Rođen je francuski pesnik i dramski pisac Edmon Rostan(Edmond Rostand), koji je u jeku naturalizma s velikim uspehom oživeo romantični teatar. Njegov "Sirano de Beržerak" osvojio je publiku i održao se na repertoarima svetskih pozorišta do danas.

1873.-
Rodjen je ruski kompozitor, dirigent i pijanista Sergej Vasiljevič Rahmanjinov, čija su dela sinteza evropskog duha i ruske narodne osećajnosti.
Komponovao je opere, simfonijske kompozicije i druga dela, ali se najoriginalnije izrazio u klavirskim kompozicijama (poput "Rapsodije na Paganinijevu temu" za klavir i orkestar i četiri klavirska koncerta) i u solo pesmama.
Iz Rusije je emigrirao 1918. i do smrti 1943. živeo je u SAD.



1918. -
U Velikoj Britaniji je osnovano Kraljevsko vazduhoplovstvo (Royal Air Force - RAF).

1924. -
Nemački sud osudio je Adolfa Hitlera na pet godinazatvora zbog pokušaja puča u novembru 1923. godine, ali je već 20. decembra amnestiran. Hitler je u zatvoru napisao knjigu "Majn kampf" (Moja borba) u kojoj je izneo koncepciju o "novom poretku" i rasnoj supremaciji Nemaca.

1933. -
U Nemačkoj je počeo progon Jevreja bojkotom njihovih poslova i blokiranjem bankovnih računa.

1939. -
Okončan je trogodišnji građanski rat u Španiji u kojemje poginulo više od milion ljudi, a više od pola miliona je izbeglo iz zemlje. Španija je narednih 36 godina bila pod diktaturom generala Franciska Franka (Francisco Franco).

1945. -
Iskrcavanjem američkih trupa na japansko ostrvo Okinavapočela je poslednja etapa u prodiranju savezničkih snaga prema Japanu u Drugom svetskom ratu. U ovoj najvećoj amfibijskoj operaciji na Pacifiku učestvovalo je 183.000 vojnika, 1.727 aviona i 1.321 ratni brod. Borbe u kojima je poginulo 7.000 američkih i 100.000 japanskih vojnika okončane su 2. jula.

1946. -
Prvom omladinskom radnom akcijom u posleratnoj komunističkoj Jugoslaviji počela je izgradnja železničke pruge Brčko-Banovići. U izgradnji 90 kilometara pruge učestvovalo je 60.000 mladih iz cele tadašnje Jugoslavije.

1948. -
Počela je sovjetska blokada Berlina.

1970. -
Beogradski radio "Studio B" počeo je emitovanje programaiz zgrade novinske kuće "Borba".

1975. -
Predsednik Kambodže Lon Nol pobegao je u Indoneziju nakonšto su Crveni Kmeri opkolili glavni grad Pnom Pen.

1976. -
U Parizu je umro nemački slikar i vajar Maks Ernst (Max), jedan od osnivača dadaističkog pokreta u Kelnu. Godine 1924. u Parizu prišao je nadrealistima i postao jedan od najistaknutijih predstavnika tog pokreta. U savremeno slikarstvo uveo je nove tehnike - kolaž-fotografiju i frotaž tehniku. Rođen je 1891. godine.

1983. -
U katastrofalnom zemljotresu u Kolumbiji više od 500 ljudi je poginulo, a više od 1.500 je povređeno.

1996. -
Spajanjem "Micubiši banke" i "Banke Tokio" u Japanu jestvorena najveća svetska banka.

1999. -
U vazdušnim napadima NATO-a na SR Jugoslaviju srušenje Varadinski most na Dunavu, u Novom Sadu.

2001. -
U Beogradu je uhapšen bivši predsednik Srbije i SRJugoslavije Slobodan Milošević pod optužbom da je tokom desetogodišnje vladavine (1990-2000) zloupotrebljavao položaj i time pribavio ličnu korist i korist za Socijalističku partiju Srbije. Miloševića su srpske vlasti u junu iste godine predale Međunarodnom sudu za ratne zločine u Hagu.

2001. -
Američki špijunski avion sudario se s kineskim lovcemiznad Južnog kineskog mora, nakon čega je američka letilica prinudno sletela u kinesku vojnu bazu Hajnan. Nakon izvinjenja američke vlade, Kinezi su 13. aprila oslobodili 24 člana posade.

2002. -
U Republici Srpskoj je uhapšen i izručen Međunarodnomsudu za ratne zločine u Hagu bivši ofcir Vojske RS Momir Nikolić optužen za genocid nad Muslimanima u Srebrenici 1995.

2003. -
Britanski sud je osudio dvojicu Alžiraca na 11 godinazatvora zbog prikupljanja novca za terorističku mrežu Al Kaida. To je bila prva presuda za veze sa Al Kaidom u Velikoj Britaniji.

2003. -
Umro je Majkl Džeter (Michael Jeter), američkipozorišni i filmski glumac, koji je u čuvenoj dečjoj seriji "Ulica Sezam", tumačio ulogu gospodina Nudla.

2005. -
Umro je Harald Junke (Juhnke), jedan od najomiljenijih nemačkih televizijskih, filmskih i pozorišnih zvezda, kojeg su mnogi zvali nemačkim Frenk Sinatrom.

2007.
Najmanje 91 osoba poginula je u poplavama, a više stotina je ostalo bez krova nad glavom u Avganistanu. Poplavljene su hiljade hektara, a u nekim delovima zemlje, uključujući i Kabul, bujice su odnele mnoge puteve i mostove.

[Kathy]

Dogodilo se na danasnji dan

Danas je sreda, 2. april, 93. dan 2008. Do kraja godine ima 273 dana.



742. -
Rođen je franački kralj Karlo Veliki koji je od dolaska na presto 768. do smrti 814. proširio franačko carstvo od Severnog mora do Italije i od Atlantika do Češke. Krunisan je za cara 800. godine.

1758. -
Rođen je Džejms Monro (James Monroe), jedan od najaktivnijih političara u američkoj istoriji. Bio je predsednik SAD od 1817. do 1825. godine. Zajedno sa J.Lj. Adamsom formulisao je Monroovu doktrinu kojom je proklamovana američka izolacionistička politikaSudelovanjem u dva svetska rata i ulaskom u UN, SAD su napustile Monroovu doktrinu.

1792. -
Dolar je ozakonjen kao novčana jedinica SAD.

1805. -
Rođen je danski pisac Hans Kristijan Andersen (Christian). Svetsku slavu donele su mu pripovetke za decu, bajke među kojima su najpoznatije "Carevo novo odelo", "Ružno pače", "Snežna kraljica", "Devojčica sa šibicama".



1840. -
Rođen je francuski pisac Emil Zola (Emile), predvodnik naturalističkog pokreta u francuskoj književnosti, autor "Tereze Raken", "Žerminala", "Nane". Značajnu ulogu Zola je imao u otkrivanju mahinacija najviših vojnih krugova u "Drajfusovoj aferi". Otvorenim pismom 1898. predsedniku Francuske pod naslovom "Optužujem" u listu "L'oror", doprineo je oslobađanju kapetana Alfreda Drajfusa, lažno optuženog za izdaju i osuđenog na doživotnu robiju.

1860. -
U Torinu se sastao prvi italijanski parlament. 1872 - Umro je američki pronalazač i slikar Semjuel F. B. Morze (Samuel Morse), tvorac telegrafa i Morzeove azbuke.

1860. -
U Torinu se sastao prvi italijanski parlament. 1872 - Umro je američki pronalazač i slikar Semjuel F. B. Morze (Samuel Morse), tvorac telegrafa i Morzeove azbuke.

1905. -
Otvoren je železnički tunel ispod Alpa "Simplon" kojim je Švajcarska povezana sa Italijom.

1917. -
Pred Vojnim sudom za oficire srpske vojske u Solunu je počeo sudski proces protiv grupe oficira na čelu sa pukovnikom Dragutinom Dimitrijevićem - Apisom, optuženih za pripremanje prevrata i pokušaj atentata na regenta Aleksandra. Nad Apisom i dvojicom njegovih sledbenika izvršena je smrtna kazna streljanjem 26. juna. Ostali su osuđeni na zatvorske kazne. Vrhovni sud Srbije rehabilitovao je Apisa i njegove sledbenike u obnovljenom procesu 2. juna 1953.

1917. -
Američki Kongres objavio je rat carskoj Nemačkoj.

1940. -
Nemačka vojska okupirala je Dansku i napala Norvešku.

1944. -
Sovjetske trupe prešle su reku Prut u Drugom svetskom ratu i ušle u Rumuniju.

1960. -
Francuska je potpisala sporazum sa Madagaskarom kojim je Madagaskar postao nezavisna država, nakon 64 godine francuske kolonijalne vladavine.

1965. -
Umro je srpski fiziolog Ilija Đuričić, predsednik Srpske akademije nauka i umetnosti od 1960. do 1965. i rektor Beogradskog univerziteta od 1950. do 1952. i od
1954. do 1956. Napisao je veći broj eksperimentalnih naučnih radova iz oblasti fiziologije mišića, endokrinih žlezda, krvi, anafilaksije.

1974. -
U Parizu je umro francuski političar i državnik Žorž Pompidu (Georges Pompidou). Bio je predsednik vlade od 1962. do 1968. godine. U junu 1969. izabran je za predsednika Francuske, nakon što je Šarl de Gol (Charles de Gaulle) podneo ostavku.

1974. -
U Titogradu (Podgorica) osnovan je Univerzitet Crne Gore.

1979. -
Zatvaranjem britanske vojne baze Malta je stekla punu nezavisnost, čime je okončano gotovo 80 godina dugo britansko prisustvo na tom ostrvu.

1982. -
Argentinske vojne snage iskrcale su se na Foklandska ostrva, britansku koloniju u Južnom Pacifiku koju su čuvala 84 britanska marinca. Vojnom intervencijom Britanija je polovinom juna ponovo preuzela Foklandska ostrva.

1999. -
Vlasti u Beogradu preuzele su nezavisni radio B92.

2003. -
Predsedavajući Predsedništva Bosne i Hercegovine Mirko Šarović podneo je ostavku zbog afere izvoza oružja Vazduhoplovnog zavoda "Orao" iz Bijeljine Iraku, koji je bio pod sankcijama UN, i "špijunske afere u Republici Srpskoj".

2004. -
Haški tribunal obelodanio je optužnice protiv šestorice hrvatskih oficira i bivših zvaničnika u samoproklamovanoj hrvatskoj republici Herceg-Bosni. Za zločine protiv čovečnosti u zapadnoj Hercegovini 1992-1993. optuženi su: Jadranko Prlić, Slobodan Praljak, Milivoj Petković, Bruno Stojić, Valentin Ćorić i Berislav Pušić. Tri dana kasnije svi optuženi su se dobrovoljno predali tribunalu u Hagu.

2005. -
U Vatikanu je preminuo poglavar rimokatoličke crkve papa Jovan Pavle drugi (85). Nemački kardinal Jozef Racinger (Joseph Ratzinger), koji je uzeo ime Benedikt Šesnaesti, izabran je za novog poglavara rimokatoličke crkve.



2006.
Umrla je udovica atentatora na Hitlera, Nina Šenk fon Štaufenberg, čiji je suprug pokušao da ubije Adolfa Hitlera u atentatu 1944. godine, posle čega je streljan. Njen suprug, grof Klaus Šenk fon Štaufenberg, podmetnuo je tašnu sa bombom pod sto, ali je noga stola zaštitila Hitlera, 20. jula 1944. Zaverenici su streljani, a rodbina, uključujući groficu Štaufenberg, odvedena je u koncentracione logore. Učesnici neuspele zavere se slave kao heroji u današnjoj Nemačkoj. Udovica grofa Štaufenberga, rođena je kao baronesa Fon Lerhenfeld 1913. godine.

2007.
Umro je Žarko Petrović, svojevremeno jedan od najboljih odbojkaša sveta. Za reprezentaciju Jugoslavije odigrao je 253 utakmice i osvojio je bronzane medalje na Olimpijskim igrama u Atlanti 1996, na Svetskom kupu u Tokiju 1996. i na evropskom
prvenstvu u Atini 1995. godine.

2007.
U snažnom zemljotresu jačine 8 stepeni po Rihterovoj skali, koji je pogodio oblast Zapadnih Solomonskih ostrva(arhipelag sa 256 ostrva) u Tihom okeanu, život je izgubilo
najmanje 12 osoba, među kojima šestoro dece. Epicentar je bio između ostrva Bugenvil i Nju Džordžija. Zemljotres je izazvao talase visoke 10 metara koji su preplavili 40 kilometara udaljen regionalni centar Gizo, uništavajući sve pred sobom. Zgrade u blizini obale su sravnjene sa zemljom, dok je voda u visini glave preplavila grad. Bez krova nad glavom je ostalo između 2.000 i 3.000 ljudi.

[Kathy]

Dogodilo se na danasnji dan

Danas je četvrtak, 3. april, 94. dan 2008. Do kraja godine ima 272 dana.


1512. -
Turski sultan Bajazit II abdicirao je u korist sina Selima I.

1682. -
Umro je španski slikar Bartolomeo Esteban Muriljo(Murillo), jedan od najznačajnijih predstavnika visokog baroka u slikarstvu.

1807. -
U selu Voganj kod Rume počela je Ticanova buna u kojoj jeučestvovalo 15.000 seljaka iz 45 sela rumskog i iločkog vlastelinstva. Austrijska vojska je za 10 dana ugušila pobunu, a vođa Teodor Avramović Tican uhvaćen je i krajem godine streljan.

1897. -
U Beču je umro čuveni nemački kompozitor i pijanista Johanes Brams, autor brojnih simfonija, klavirskih koncerata, horskih i solo pesama. Svetsku slavu donelo mu je delo "Nemački rekvijem" napisano 1868. godine. Rodio se u Hamburgu, 7. maja 1833. u porodici muzičara.

1915. -
U Valjevu je umrla srpska slikarka Nadežda Petrović.Smatra se začetnikom modernog srpskog slikarstva, a njene slike "Resnik", Notr Dam", "Autoportret", "Bulonjska šuma" svrstavaju se među najbolja dela u srpskoj likovnoj umetnosti.



1922. -
Josif Visarionovič Staljin izabran je za generalnog sekretara Komunističke partije Rusije.

1922. -
Josif Visarionovič Staljin izabran je za generalnog sekretara Komunističke partije Rusije.

1930. -
Ras Tafari je postao car Haile Selasije I (Selassie) odAbisinije (Etiopija).

1930. -
Rođen je nemački državnik Helmut Kol (Kohl) kancelar Zapadne Nemačke od 1982. i prvi kancelar Nemačke posle ujedinjenja Zapadne i Istočne Nemačke 1990. Na tom položaju je ostao 16 godina, do izbornog poraza 1998.

1936. -
Pogubljen je Bruno Hauptman (Hauptmann), otmičar i ubicasina američkog pilota Čarlsa Lindberga (Charles Linbergh), koji je prvi sam preleteo Atlantski okean. Ovaj događaj je bio povod da SAD donesu Zakon o otmici kojim je za kidnapovanje uvedena smrtna kazna.

1941. -
Mađarski premijer Pal Teleki izvršio je samoubistvo jedan dan nakon što je usvojen nemačko-mađarski plan za napad na Jugoslaviju. Teleki je bio član delegacije koja je 12. decembra 1940. u Beogradu potpisala Ugovor o večnom prijateljstvu i miru između Jugoslavije i Mađarske. Mađarska je zajedno s Nemačkom 6. aprila 1941. napala Jugoslaviju.

1948. -
Predsednik SAD Hari Truman (Harry) potpisao je Maršalovplan ekonomske pomoći posleratnoj Evropi.

1948. -
Premijerom drame Ivana Cankara "Kralj Betajnove" u režijiBojana Stupice, otvoreno je Jugoslovensko dramsko pozorište u Beogradu. Dramski ansambl je u početku imao 40 članova, direktor je bio pisac Eli Finci, a umetnički rukovodilac Bojan Stupica.

1975. -
Ruski velemajstor Anatolij Karpov postao je svetski prvakušahu, pošto je dotadašnji prvak američki velemajstor Bobi Fišer (Bobby Fisćer) odbio da brani titulu.

1979. -
U Pakistanu je pogubljen bivši predsednik vlade Zulfikar Ali Buto (Bhutto), koji je zbačen sa vlasti vojnim udarom 1977.

1991. -
Savet bezbednosti UN je izglasao rezoluciju o prekiduvatre u Zalivskom ratu, naložio razmeštanje mirovnih snaga u regionu i zatražio od Iraka da uništi oružje za masovno razaranje.

1991. -
U Švajcarskoj je umro engleski pisac Grejem Grin (Graham Greene) - "Treći čovek", "Suština stvari", "Ministarstvo straha", "Moć i slava", "Kraj ljubavi", "Naš čovek u Havani".

1992. -
Komunistički lider i predsednik Albanije Ramiz Alijapodneo je ostavku dve nedelje nakon parlamentarnih izbora, na kojima su komunisti izgubili većinu u skupštini.

1995. -
Najmanje 150 pripadnika plemena Hutu, mahom žena i dece, masakrirano je u jednom selu na severoistoku Burundija.

1997. -
U avionskoj nesreći kod dubrovačkog aerodroma Čilipi poginuli su ministar trgovine SAD Ronald Braun (Brown), svi putnici (29), uglavnom članovi njegove pratnje i članovi posade (šest).

1999. -
Avioni NATO bombardovali su centar Beograda, prvi put odpočetka vazdušnih napada na SR Jugoslaviju 24. marta. Pogođene su zgrade republičkog i saveznog ministarstva unutrašnjih poslova. U Novom Sadu srušen je drugi most na Dunavu.

2000. -
Pripadnici Sfora uhapsili su na Palama jednog od ratnihlidera i visokog funkcionera bosanskih Srba Momčila Krajišnika i predali ga Međunarodnom sudu za ratne zločine u Hagu.

2003. -
U Strazburu je državna zajednica Srbija i Crna Gora primljena u Savet Evrope, kao 45-ta zemlja članica te najstarije panevropske organizacije.



2007.
Vladine trupe ubile su 23 tamilska pobunjenika tokom oštrih borbi na istoku Šri Linke u selu Unićaćai, u istočnom distriktu Batikaloa, u oblasti u kojoj pobunjeni Tamilski tigrovi imaju jaka uporišta.

[Kathy]

Dogodilo se na današnji dan

- Danas je petak, 4. april, 95. dan 2008. Do kraja godine ima 271 dan.


188.
Rođen je rimski car Karakala, Marko Aurelije, jedan od najbrutalnijih vladara u rimskoj istoriji. Sa ocem Septimijem Severom vladao je od 198. do 211, a potom sam, krajnje surovo, pogubivši čak i brata, dok i sam nije ubijen 217. Da bi ublažio nezadovoljstvo, posebno u provincijama, 212. dao je puno građansko pravo svim stanovnicima Rimskog Carstva koji su rođeni kao slobodni (Constitutio Antoniniana).

1284.
Umro je kastiljanski kralj Alfonso X Učeni, utemeljivač zakonodavstva, pokrovitelj nauke i zanatstva, verski veoma tolerantan. Tokom vladavine Kastiljom i Leonom od 1252. do smrti, dvor u Toledu pretvorio je u centar učenosti i utočište za mnoge Jevreje, Mavre (Arape) i hrišćanske sholastike. Njegovim zalaganjem su prevedeni Sveto pismo, Talmud i Kuran i napisan je niz značajnih dela: ''Kraljevski zakon'', ''Astrološka znanja'', ''Mineralogija'', a 1270. započeto je pisanje ''Velike i opšte istorije''. Zauzeo je 1262. luku Kadis na obali Atlantskog okeana, okončavši petovekovnu mavarsku okupaciju grada.

1581.
Engleska kraljica Elizabeta I proglasila je vitezom Frensisa Drejka, gusara, potom admirala, prvog Engleza koji je oplovio svet, čiji su gusarski napadi na španske brodove doprineli širenju engleske kolonijalne imperije.

1617.
Umro je škotski matematičar Džon Neper, koji je pronašao logaritme i objavio principe izračunavanja logaritama.

1825.
Rođen je srpski filolog Djura Daničić (kršteno ime bilo mu je Djorđe J. Popović), saradnik Vuka Karadžića u borbi za reformu srpskog pravopisa i jezika. Rođen je u Novom Sadu 1825. Posle studija u Požunu (sadašnja Bratislava), Pešti i Beču radio je kao bibliotekar Narodne biblioteke u Beogradu, sekretar Društva srpske slovesnosti i profesor Liceja i Velike škole. U prvom radu ''Rat za srpski jezik i pravopis'' 1847, kojim je doprineo brzoj pobedi Vukovih ideja, potpisao se prezimenom Daničić,